Program Polskiej Akcji Humanitarnej skierowany do szkół
Tak drastycznym skutkom własnych zachowań można jednak zapobiegać. O tym, w jaki sposób przeciwdziałać zmianom klimatycznym czy też wspierać bardziej sprawiedliwy handel z krajami Globalnego Południa , przekonują się uczniowie szkół zaangażowanych w program Polskiej Akcji Humanitarnej pt. „Szkoła globalna działa lokalnie”. Już w przyszłym roku rozpocznie się etap międzynarodowy programu, do którego akces zgłosić mogą kolejne placówki.
Etapy programu
Program „Szkoła globalna działa lokalnie” zaczął być realizowany w 2009 r. Działania podejmowane przez szkoły przy wsparciu PAH zostały podzielone na trzy, następujące po sobie etapy:
W dalszej części niniejszego tekstu znajduje się bardziej szczegółowe omówienie każdego z ww. etapów.
Etap 1
Działania w dwóch pierwszych etapach podzielone zostały na tzw. „kroki”. W przypadku zakończonego już, pierwszego etapu, były one następujące:
1) nauka – w ramach tego kroku młodzież zdobywała wiedzę o zmianach klimatycznych i Sprawiedliwym Handlu . Wspomniane zagadnienia prezentowane były w trakcie zajęć lekcyjnych z różnych przedmiotów. Uczniowie zyskali tym samym możliwość zaznajomienia się z poruszaną problematyką na wielu odmiennych płaszczyznach. Przykładowo, standardowe lekcje matematyki zostały dostosowane do realizowanego programu – typowe rachunki zastąpione zostały chociażby obliczaniem ilości emisji gazów cieplarnianych przez szkołę i lokalną społeczność oraz spodziewanych oszczędności po zrealizowaniu programu,
2) badanie – w trakcie tego kroku uczniowie przeprowadzali – za pomocą gotowej ankiety – badanie, w jakim stopniu szkoła przyczynia się do przeciwdziałania zmianom klimatycznym i wprowadzenia bardziej sprawiedliwego handlu między Polską a krajami Południa,
3) akcja – akcje uczniowskie przeprowadzane były na podstawie wyników badania, o którym mowa w pkt 2. Dla przykładu, jeśli okazało się, że szkoła ma najwięcej do zrobienia w sprawie sprawiedliwego handlu, tego właśnie tematu dotyczyła akcja młodzieży.
Etap 2
W odróżnieniu od etapu pierwszego etap drugi wchodzi dopiero w fazę realizacji. Podobnie jednak jak w przypadku etapu opisanego powyżej, także i tym razem działania rozłożone zostały na trzy kolejne „kroki”( realizowane już nie na terenie szkoły a w całej społeczności lokalnej – z aktywnym udziałem instytucji i organizacji z okolicy):
1) nauka – celem tego kroku jest zwiększenie zrozumienia tematów programu w jak najszerszym kręgu szkół, instytucji i organizacji w poszczególnych miejscowościach. Ma to zachęcić wymienione podmioty do wsparcia uczniowskich akcji, które wieńczą ten etap programu,
2) badanie – cel kroku drugiego z kolei to zbadanie, w jakich dziedzinach lokalna społeczność mogłaby podjąć działania, aby przyczynić się do poprawy warunków życia ludzi w krajach Globalnego Południa,
3) akcja – ten krok ma być ukoronowaniem drugiego etapu programu. Akcja o charakterze uświadamiającym bądź wprowadzająca trwałą zmianę w funkcjonowaniu lokalnej społeczności ma być z założenia owocem współpracy szkół z miejscowymi organizacjami i innymi podmiotami funkcjonującymi w otoczeniu szkoły (np. lokalnymi przedsiębiorcami).
Etap 3
Akcja europejska, inicjowana przez szkoły, które zrealizowały dwa wcześniejsze etapy, odbędzie się jesienią 2011 r. Udział w akcji nie jest bynajmniej ograniczony do wspomnianych szkół – do uczestnictwa zaproszone zostaną inne szkoły z Polski, a także innych krajów europejskich, które nie były bezpośrednio zaangażowane w program.
Celem zaplanowanych działań jest zwrócenie uwagi Europejczyków na skutki zmian klimatycznych i braku sprawiedliwego handlu w krajach Południa. W ramach akcji mają zostać również przedstawione konkretne propozycje działania dla szkół i lokalnych społeczności. Kształt akcji międzynarodowej doprecyzowują organizacje partnerskie realizujące program w Polsce, Austrii, Czechach, Malcie i Słowacji. W jej wypracowaniu udział wezmą także przedstawiciele uczestniczących w programie szkół.
W dotarciu do możliwie licznego audytorium pomóc ma profesjonalna kampania w mediach, realizowana na wzór dotychczasowych kampanii przygotowywanych dla PAH. Ponadto szereg opracowanych na tę okazję materiałów promocyjnych umożliwi zapoznanie się z akcją przez dziesiątki tysięcy odbiorców tak w Polsce jak i za granicą.
Podsumowanie
Dzięki zaangażowaniu uczniów takie zagadnienia, jak zmiany klimatyczne czy Sprawiedliwy Handel, mają szansę, by na trwałe przebić się do ludzkiej świadomości. Akcje w szkołach i lokalnych społecznościach mogą sprawić, że polskie społeczeństwo potraktuje najpilniejsze problemy dzisiejszego świata z należytą powagą, a każdy z nas zacznie dostrzegać związek między własnymi działaniami a zmianami, jakie zachodzą w innych częściach świata. Okazuje się bowiem, że andyjskie lodowce nie są od nas tak odległe, jak zwykliśmy sądzić, a chińskie fabryki znajdują się na tyle blisko, że nawet Polacy mogą podać ich pracownikom pomocną dłoń.
Tomasz Biegański