Warunki pracy szko�y i nauczyciela

Dodane: 14-07-10 przez: beata

MEN opublikowa� i skierowa� do konsultacji mi�dzyresortowych i spo�ecznych projekt przepis�w wykonawczych okre�laj�cych podstawowe warunki niezb�dne do realizacji przez szko�y i nauczycieli zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych oraz program�w nauczania.

Przypomnijmy, akt wykonawczy reguluj�cy wspomnian� materi� – zarz�dzenie MOiW z dn. 30.07.1982 r. w sprawie okre�lenia podstawowych warunków do realizacji przez szko�y i nauczycieli zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych (Dz.Urz. MOiW Nr 10, poz. 93, ze zm.) – utraci� moc z dniem 07.10.2000 r. na skutek nowelizacji KN z dn. 18.02.2000 r. (Dz.U. Nr 19, poz. 239, z pó�n. zm.). Ta sama nowelizacja wprowadzi�a obowi�zek wydania rozporz�dzenia reguluj�cego kwesti� warunków pracy szkó� i nauczycieli, formu�uj�c dla resortu edukacji stosowne upowa�nienie w art. 29 ust. 3 KN. Do tej pory jednak �adna z kolejnych ekip rz�dowych obejmuj�cych resort o�wiaty nie zrealizowa�a tego obowi�zku, co wielokrotnie w swoich wyst�pieniach krytykowa� Rzecznik Praw Obywatelskich. Projektowane obecnie przepisy maj� wi�c nie tylko wype�ni� luk� prawn�, ale i uporz�dkowa� kwestie zwi�zane z baz� dydaktyczn� i lokalow� szkó�.

Do zapewnienia szkole odpowiednich warunków dzia�ania, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, zobowi�zany jest organ prowadz�cy szko�� (przedszkole). Z kolei stan i warunki dzia�alno�ci dydaktycznej, wychowawczej i opieku�czej szkó� i nauczycieli podlegaj� ocenie organu sprawuj�cego nadzór pedagogiczny (art. 33 ust. 1 u.s.o.). Proponowane regulacje jednoznacznie wskazuj�, �e obiekt szkolny powinien:

posiada� pomieszczenia do realizacji zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych, które spe�niaj� wymagania dla pomieszcze� przeznaczonych na sta�y pobyt ludzi,
spe�nia� warunki techniczne i lokalizacyjne, okre�lone w przepisach rozp. MI z dn. 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada� budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z pó�n. zm.).

Ww. akt wykonawczy okre�la m.in. kwestie warunków technicznych i usytuowania budynków szkolnych, b�d�cych budynkami u�yteczno�ci publicznej. Pomieszczenia szkolne musz� spe�nia� takie same wymagania jak pomieszczenia przeznaczone na sta�y pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ci�gu doby trwa d�u�ej ni� 4 godziny. Jednym z podstawowych warunków, jakie spe�nia� musi szko�a, jest posiadanie odpowiedniego zaplecza lokalowego, umo�liwiaj�cego realizacj� zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych, zada� statutowych oraz programów nauczania.

Szko�a ma obowi�zek wyposa�y� nauczyciela w materia�y niezb�dne do wykonywania czynno�ci wchodz�cych w zakres jego obowi�zków, stosownie do specyfiki danej placówki. O to, by nauczyciele mieli nieodp�atny dost�p do niezb�dnych materia�ów (w tym pomocy dydaktycznych, przyborów, odzie�y ochronnej), b�dzie dba� dyrektor danej placówki. Jego obowi�zkiem b�dzie ustalenie wykazu materia�ów udost�pnianych nauczycielom prowadz�cym poszczególne zaj�cia. Nowe regulacje wprowadzaj� te� wymóg wyposa�enia szko�y w pomoce dydaktyczne i sprz�t, które umo�liwi� realizacj� zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych oraz zada� statutowych, w tym w szczególno�ci realizacj� szkolnego zestawu programów nauczania, a w przedszkolu – przyj�tego programu wychowania przedszkolnego.

Wa�ne postanowienia dotycz� wyposa�enia bibliotek szkolnych, które s�u�� realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i m�odzie�y oraz kszta�ceniu i doskonaleniu nauczycieli, oraz nauczycieli-bibliotekarzy. W zbiorach bibliotek szkolnych b�d� musia�y znale�� si�:

podstawy programowe obowi�zuj�ce dla danego typu szko�y i etapu edukacyjnego,
podr�czniki wykorzystywane do realizacji szkolnego zestawu programów nauczania,
czasopisma metodyczne zwi�zane z nauczanymi przedmiotami lub prowadzonymi zaj�ciami.

Decyzj� o zakupie do zbiorów bibliotecznych podr�czników i czasopism metodycznych b�dzie podejmowa� dyrektor szko�y. Kluczowym czynnikiem powinno by� tu zapotrzebowanie zg�oszone przez nauczycieli. Dyrektor mo�e te� wzi�� pod uwag� mo�liwo�� korzystania przez nauczycieli ze zbiorów innych bibliotek, w tym pedagogicznych, zw�aszcza je�li znajduj� si� one w pobli�u szko�y lub miejsca zamieszkania nauczyciela. Jak podkre�la projektodawca, wymóg wyposa�enia bibliotek szkolnych w obowi�zuj�ce podstawy programowe jest bezwzgl�dny – biblioteka szkolna, która nie ma ich na swoim wyposa�eniu, b�dzie musia�a uzupe�ni� ten brak w ramach �rodków przewidzianych w rocznym planie finansowym szko�y.

Wymogi stawiane w omawianym rozp. organom prowadz�cym i prowadzonym przez nie szko�om nie s� w wi�kszo�ci niczym nowym. Jednak�e brak jednoznacznych i powszechnie obowi�zuj�cych uregulowa� zd��y� ju� zrodzi� ró�n� praktyk� samorz�dów w tym zakresie, a nierzadko – doprowadzi� do zaniedba�; kuratoriom o�wiaty trudno jest skutecznie nadzorowa� warunki dzia�ania szkó� i walczy� z uchybieniami w tym zakresie, je�li czynno�ci kontrolnych nie mog� oprze� o spójne przepisy. Obj�cie tego wa�nego zagadnienia przepisami wykonawczymi da organom odpowiedzialnym za stan wyposa�enia szkó� pewien punkt odniesienia, jak�e wa�ny przy ocenie stopnia spe�niania wymogów maj�cych wp�yw na prawid�ow� realizacj� zada� dydaktycznych, wychowawczych i opieku�czych przez podleg�e im placówki.

Ma�gorzata Tabaszewska

Biblioteka Prawa O�wiatowego