Nauczyciele mogą uczyć udzielania pierwszej pomocy
Nauczyciele mogą uczyć udzielania pierwszej pomocy
Od zbliżającego się nowego roku szkolnego odpowiednio przygotowani nauczyciele będą mogli prowadzić zajęcia z udzielania pierwszej pomocy; dotąd kwalifikacje do prowadzenia tych zajęć posiadali wyłącznie wykwalifikowani lekarze, pielęgniarki i ratownicy medyczni.
Z dniem 01.09.2010 r. wejdzie w życie § 10 rozp. MEN w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. Nr 50, poz. 400). Zgodnie z tym przepisem kwalifikacje do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy w szkołach i placówkach, o których mowa w § 2–4, 9, 14, 16 i 17 tego rozp., posiada osoba, która legitymuje się zaświadczeniem potwierdzającym posiadanie przygotowania do tych zajęć, uzyskanym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8 ust. 5 ustawy z dn. 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 8 ww. ustawy podstawa programowa, o której mowa w art. 22 ust. 2 pkt 2 u.s.o., określona w rozp. MEN z dn. 23.12.2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17), uwzględnia edukację w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
W jakich placówkach mogą uczyć nauczyciele?
Nauczyciele mogą prowadzić zajęcia z udzielania pierwszej pomocy w następujących placówkach:
- przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach, placówkach wychowania pozaszkolnego, placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (bursach, internatach),
- liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych, technikach, uzupełniających liceach ogólnokształcących, technikach uzupełniających i szkołach policealnych, zasadniczych szkołach zawodowych,
- zakładach kształcenia nauczycieli, placówkach doskonalenia nauczycieli, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, bibliotekach pedagogicznych, kolegiach pracowników służb społecznych,
- placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego i ośrodkach dokształcania i doskonalenia zawodowego,
- przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych specjalnych, gimnazjach specjalnych, szkołach ponadgimnazjalnych specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych, dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, szkołach specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim oraz dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki,
- w szkołach wchodzących w skład młodzieżowych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, w szkołach w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Jakie przygotowanie musi posiadać nauczyciel?
By prowadzić zajęcia z udzielania pierwszej pomocy, nauczyciel musi spełniać wymogi określone w § 10 rozp. w sprawie kwalifikacji. Przepis ten wymaga od nauczycieli posiadania zaświadczenia potwierdzającego uzyskanie przygotowania do prowadzenia takich zajęć edukacyjnych. Zasady i warunki wydawania zaświadczenia określają przepisy rozp. MZ z dn. 26.08.2009 r. w sprawie przygotowania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy (Dz.U. Nr 139, poz. 1132). W zał. nr 1 do tego rozp. określono zakres wiedzy i umiejętności niezbędny do prowadzenia zajęć edukacyjnych z udzielania pierwszej pomocy, tryb ich nabywania oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przygotowania do prowadzenia zajęć.
Wymagane kwalifikacje nauczyciel może uzyskać w ramach szkolenia organizowanego przez placówkę doskonalenia nauczycieli. Szkolenie, prowadzone przez lekarza systemu, pielęgniarkę systemu lub ratownika medycznego, posiadającego co najmniej 3-letnie doświadczenie zawodowe, realizowane jest w formie zajęć teoretycznych i praktycznych. Zajęcia teoretyczne i praktyczne w zakresie wsparcia psychicznego poszkodowanych prowadzi psycholog posiadający również co najmniej 3-letnie doświadczenie zawodowe.
Za realizację szkolenia, w tym za zgodność omawianej tematyki z ramowym programem zajęć, odpowiada kierownik merytoryczny. Może nim być lekarz, pielęgniarka lub ratownik medyczny, o których mowa wyżej.
Żeby móc uczyć, trzeba zdać egzamin
Szkolenie kończy się egzaminem z zakresu wiedzy i umiejętności objętych programem szkolenia. Może do niego przystąpić osoba, która odbyła wszystkie zajęcia teoretyczne i praktyczne objęte programem szkolenia. Egzamin składa się z dwóch części – teoretycznej i praktycznej. Każda część egzaminu oceniana jest oddzielnie. Miejsce i termin jego przeprowadzenia ustala kierownik merytoryczny szkolenia. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą 3 osoby posiadające kwalifikacje do prowadzenia zajęć w ramach szkolenia, czyli lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, psycholog.
Egzamin teoretyczny przeprowadzany jest w formie testu. Nauczyciel przystępuje do rozwiązania 30 zadań testowych, wybranych przez kierownika merytorycznego szkolenia spośród zadań opracowanych przez zespół ekspertów powołany przez MZ. Co ważne dla zdających, zadania, które mogą pojawić się na egzaminie, są wcześniej zamieszczane na stronie internetowej MZ. Warunkiem zaliczenia części testowej jest udzielenie prawidłowych odpowiedzi co najmniej na 90% zadań testowych. Pozytywny wynik uzyskany z tej części otwiera drogę do dalszej części egzaminu – praktycznej. Na tym etapie z kolei zdający wykonuje:
- resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie z elektronicznym monitorowaniem i oceną wykonywanych czynności wraz z możliwością wydruku danych oraz
- dwa losowo wybrane zadania egzaminacyjne sprawdzające praktyczne postępowanie w ramach pierwszej pomocy.
Egzamin praktyczny zalicza się, jeżeli osoba zdająca otrzyma ocenę co najmniej dostateczną. Każdy z członków komisji wystawia własną ocenę wykonania zadań. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych uzyskanych od każdego z członków komisji, zaokrąglona do najbliższej wynikowi oceny w skali ocen: 5; 4,5; 4; 3,5; 3; 2. Postawienie oceny niedostatecznej jest możliwe tylko wtedy, jeśli wykonanie zadań przez nauczyciela negatywnie oceni co najmniej 2 członków komisji.
Osoba, która nie zaliczy w całości lub w części egzaminu lub nie przystąpi do niego w całości lub w jego części, z ważnych przyczyn losowych, może przystąpić do egzaminu lub jego części w następnym terminie, nie więcej jednak niż 2 razy.
Osobie, która zdała egzamin, podmiot organizujący szkolenie wydaje zaświadczenie. Ponieważ wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji zmieniają się raz na pięć lat, zaświadczenie to jest ważne przez okres 5 lat. Podmiot organizujący szkolenie, czyli placówka doskonalenia nauczycieli, prowadzi rejestr organizowanych szkoleń oraz wydawanych zaświadczeń.
Małgorzata Tabaszewska