Świadectwa jak nowe - rozp. MEN w sprawie świadectw, dyplomów i innych druków szkolnych
Świadectwa jak nowe - rozp. MEN w sprawie świadectw, dyplomów i innych druków szkolnych
Przed kilkoma miesiącami informowaliśmy o projekcie rozporządzenia MEN w sprawie świadectw. Wówczas trwały jeszcze uzgodnienia międzyresortowe, dotyczące jego ostatecznego kształtu. Początkowe propozycje Ministerstwa odbiły się szerokim echem w rodzimej prasie. Część spośród proponowanych rozwiązań okazała się na tyle kontrowersyjna, że obecnie w treści rozporządzenia próżno ich szukać.
Pierwotnie projekt rozporządzenia nakładał na szkoły obowiązek opracowania wzoru świadectwa promocyjnego. Pomysł nie zyskał jednak szerszego poparcia. Niemalże od początku podnoszono, iż pozostawianie szkołom zbyt daleko idącej swobody w tym zakresie może odbić się niekorzystnie na jakości strony graficznej świadectw. Zastrzeżenia do proponowanego rozwiązania zgłaszano także w trakcie konsultacji społecznych. Uprawnione podmioty zwracały uwagę, iż pomysł MEN doprowadzi do zbytniego zaabsorbowania szkół realizacją nowego obowiązku.
Póki co zatem dyrektorzy placówek obmyślaniem wzorów świadectw nie muszą się zajmować. W nowym rozporządzeniu zmieniono wprawdzie przepisy regulujące wspomnianą materię, ale zmiana nastąpiła w kierunku przeciwnym do pierwotnie zakładanego. Nie tylko bowiem nie przewidziano żadnych nowych obowiązków w tym zakresie, ale także usunięto przepis zezwalający na wydawanie świadectw na drukach według własnego wzoru. Szkoły, które skorzystały z przysługujących im dotąd uprawnień, będą mogły wydawać tego rodzaju świadectwa nie dłużej niż do roku szkolnego 2010/2011 włącznie. Opracowywanie wzorów stanowić zaś będzie od tej pory wyłączną kompetencję ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Pozostałe propozycje zmian, które przedstawiło MEN nie budziły już takich zastrzeżeń. Większość z nich została zatem uwzględniona w treści nowego rozporządzenia. Na kształt aktu wpłynęły też postulaty zgłoszone w trakcie konsultacji społecznych przez uprawnione do tego podmioty. W efekcie zmiany w porównaniu z dotychczas obowiązującym rozporządzeniem przedstawiają się następująco:
1. Nie przewiduje się przepisów regulujących warunki i tryb wydawania świadectw w szkołach ponadpodstawowych, gdyż szkoły te nie funkcjonują już w systemie oświaty. Przestają także funkcjonować regulacje dotyczące wydawania dyplomów uzyskania tytułu zawodowego. Dyplomy te wydawano absolwentom dotychczasowych szkół zasadniczych i szkół średnich zawodowych po zdaniu egzaminu z nauki zawodu lub egzaminu z przygotowania zawodowego. Obecnie, ww. egzaminów już się nie przeprowadza;
2. W rozporządzeniu nie przewiduje się także przepisów regulujących kwestie związane z wydawaniem świadectw ukończenia szkoły na podstawie egzaminów eksternistycznych przeprowadzanych przez państwowe komisje egzaminacyjne powołane przez kuratorów oświaty. Przeprowadzały one egzaminy z zakresu szkoły podstawowej, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych do dnia 30.06.2008 r. Obecnie leży to w gestii okręgowych komisji egzaminacyjnych;
3. Zgodnie z propozycją MEN, na świadectwach szkolnych promocyjnych i świadectwach ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, technikum, technikum uzupełniającego i szkoły policealnej nie będzie umieszczana nazwa zawodu. Świadectwa ukończenia wymienionych typów szkół potwierdzają bowiem jedynie poziom wykształcenia. Na wniosek absolwenta szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe może mu zostać wydane tylko zaświadczenie zawierające nazwę zawodu, w którym kształcenie było prowadzone. Udokumentowanie kwalifikacji w zawodzie wymaga już zdania odpowiedniego egzaminu przeprowadzanego przez okręgowe komisje egzaminacyjne;
4. W nawiązaniu do uwag zgłoszonych przez Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wprowadzono przepis precyzujący zakres danych, które powinny być zawarte w ewidencji wydawanych przez szkoły świadectw i innych druków szkolnych. Podobną regulację wprowadzono też w odniesieniu do wydawanych przez szkoły podstawowe i przedszkola legitymacji przedszkolnych dla dzieci niepełnosprawnych;
5. Absolwent szkoły lub oddziału dwujęzycznego zdający na egzaminie maturalnym przedmiot nauczany dwujęzycznie będzie mógł przystąpić do rozwiązywania dodatkowych zadań egzaminacyjnych w drugim języku nauczania. Dotychczas było to obligatoryjne;
6. W przypadku gdy absolwent będzie zdawał na egzaminie maturalnym przedmioty dodatkowe, na świadectwie dojrzałości będzie odnotowywany poziom, na jakim zdawany był dany przedmiot dodatkowy;
7. Wprowadzony zostaje nowy wzór świadectwa dojrzałości dla absolwentów, którzy zdadzą egzamin maturalny na warunkach obowiązujących od roku szkolnego 2009/2010. Powyższe stało się konieczne ze względu na zmianę zasad przeprowadzania egzaminu maturalnego, jak również fakt, iż matematyka jest obecnie obowiązkowym przedmiotem w części pisemnej egzaminu maturalnego dla wszystkich absolwentów. Dotychczasowy wzór świadectwa pozostanie w użyciu przez wzgląd na osoby, które zdadzą egzamin maturalny na warunkach obowiązujących do roku szkolnego 2008/2009;
8. W przypadku gdy szkoła wchodzi w skład zespołu szkół, możliwe będzie odtąd wpisywanie na świadectwach nazwy zespołu. Analogiczne rozwiązanie zostało przewidziane w odniesieniu do szkół wchodzących w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego;
9. Wprowadzony zostaje jeden wzór świadectwa ukończenia szkoły, który będzie obowiązywał nie tylko w szkołach dla dzieci i młodzieży, ale też w szkołach dla dorosłych. Prawo stosowania wzoru świadectwa ukończenia szkoły z wyróżnieniem nadal ograniczone będzie wyłącznie do szkół dla dzieci i młodzieży. W obowiązującym stanie prawnym nie przewiduje się bowiem możliwości ukończenia szkoły dla dorosłych z wyróżnieniem;
10. We wszystkich wzorach świadectw wprowadza się pozycję przeznaczoną na wpisanie numeru PESEL ucznia (słuchacza);
11. We wzorach świadectw wydawanych przez szkoły nie będzie zamieszczana informacja, że dana osoba otrzymała promocję lub ukończyła szkołę „na podstawie uchwały rady pedagogicznej”. Informacja o takiej uchwale i dacie jej podjęcia odnotowywana jest w arkuszu ocen każdego ucznia. Mając powyższe na uwadze, uznano tego rodzaju wzmiankę na świadectwie za zbędną;
12. Dookreślony został termin, w jakim nauczyciele wydawać będą rodzicom „Informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej”. Rodzice mogą się spodziewać otrzymania takiej informacji do końca kwietnia roku szkolnego poprzedzającego rok rozpoczęcia przez dziecko nauki w szkole podstawowej. W bieżącym roku szkolnym informacja ta będzie wydawana do dnia 15.06.2010 r.;
Nie wszystkie z wymienionych powyżej zmian wymagają natychmiastowego wcielenia w życie. W bieżącym roku szkolnym taka konieczność dotyczy wyłącznie:
1) W przypadku szkół:
a) wydania uczniom klas pierwszych gimnazjum szkolnych świadectw promocyjnych na drukach wg wzorów nr 11–14, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia,
b) założenia dla uczniów klasy I szkoły podstawowej i uczniów klasy I gimnazjum arkuszy ocen wg wzorów nr 53–56, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia
2) W przypadku okręgowych komisji egzaminacyjnych – wydania absolwentom, którzy zdali egzamin maturalny na warunkach i w sposób obowiązujący od roku szkolnego 2009/2010, świadectwa dojrzałości na druku wg wzoru nr 77, określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Pozostałe świadectwa, dyplomy państwowe i inne druki szkolne mogą być wydawane w bieżącym roku szkolnym na drukach wg dotychczasowych wzorów. Korzystanie z nowych, przewidzianych rozporządzeniem wzorów, stanie się obligatoryjne dopiero w kolejnych latach. Precyzyjne regulacje w tym zakresie zawarte zostały w przepisach przejściowych aktu (§ 28–38).
Omawiane rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Ustaw Nr 97 pod poz. 624. Przepisy wejdą w życie 15 czerwca 2010 r.
Tomasz Biegański