Ocenianie nauczycieli i dyrektorów placówek oświatowych
Ocenianie nauczycieli i dyrektorów placówek oświatowych
Od 05.08.2009 r. obowiązują znowelizowane przepisy rozp. MEN z dn. 02.11.2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz.U. Nr 98, poz. 1066, ze zm.).
To druga zmiana tych przepisów od momentu ich wydania; pierwsza miała miejsce w 2001 r. Ponieważ w okresie ostatnich 8 lat Karta Nauczyciela była wielokrotnie nowelizowana, między regulacjami ustawowymi a przepisami wykonawczymi nagromadziło się wiele sprzeczności.
Rozszerzenie zakresu stosowania przepisów o nauczycieli niektórych placówek
Usunięcie różnic między KN a regulacjami wykonawczymi to główny cel wydanej w dniu 28.07.2009 r. nowelizacji ww. rozp. (Dz.U. Nr 123, poz. 1022). Zawarte w § 1 ust. 1 rozp. podstawowego definicje „nauczyciela” oraz „szkoły” otrzymały brzmienie zgodne z postanowieniami KN. W skrócie oznacza to, że regulacje rozp. mają również zastosowanie do:
- nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w publicznych kolegiach pracowników służb społecznych,
- nauczycieli zatrudnionych w publicznych szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych RP.
Jednocześnie definicja „szkoły” została uzupełniona o ww. placówki. Kolegia pracowników służb społecznych zostały też uwzględnione w § 4 i § 6 ust. 4 cyt. rozp. Określone w tych przepisach zasady zasięgania opinii na temat pracy nauczyciela oraz odwoływania się od oceny pracy nauczyciela obowiązują również nauczycieli kolegiów, a to oznacza, że:
- dyrektor kolegium pracowników służb społecznych zasięga opinii na temat pracy nauczycieli opiekuna naukowo-dydaktycznego,
- odwołanie od oceny pracy nauczyciela kolegium pracowników służb społecznych rozpatruje zespół oceniający powołany przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny.
Ustalanie oceny pracy dyrektora szkoły
Kolejna zmiana dotyczy zasad oceniania pracy dyrektora szkoły. Od razu warto zaznaczyć, że omówiona niżej procedura postępowania w zakresie ponownej oceny pracy dyrektora szkoły ma także zastosowanie do nauczycieli, którym czasowo powierzono obowiązki dyrektora.
Od momentu wejścia w życie nowelizacji ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (w tym KN), czyli od 22.04.2009 r. – Dz.U. z 2009 r. Nr 56, poz. 458, obowiązują w tej materii nowe przepisy.
W obecnym stanie prawnym ocenę pracy dyrektora szkoły oraz nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora, ustala organ prowadzący szkołę w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny – art. 6a ust. 6 KN. Organy uprawnione do dokonywania tej oceny nie zmieniły się; inaczej natomiast zdefiniowano rolę każdego z nich (wcześniej to organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym oceniał dyrektora). W celu dostosowania przepisów wykonawczych do aktualnej treści KN rozp. nowelizujące uchyla ust. 1 w § 8 rozp. podstawowego. Od 05.08.2009 r. zasady współdziałania organów uprawnionych do oceniania pracy dyrektora szkoły określają bezpośrednio przepisy ustawy.
Do omawianego rozp. wprowadzono też zapisy doprecyzowujące postanowienia art. 6a ust. 7 KN, formułując zastrzeżenie, zgodnie z którym opinie rady szkoły i zakładowych organizacji związkowych (brane pod uwagę przy dokonywaniu oceny pracy dyrektora), powinny być wyrażone na piśmie.
Wniosek o ponowne ustalenie oceny pracy dyrektora szkoły
Charakter dostosowawczy ma również zmiana § 9 ust. 1–3a rozp. podstawowego. Regulacje te dotyczą trybu ponownego ustalania oceny pracy dyrektora szkoły. Od dnia 05.08.2009 r. wniosek dyrektora szkoły o ustalenie ponownej oceny jego pracy rozpatruje zespół oceniający powołany przez organ prowadzący szkołę w następującym składzie:
- przedstawiciel organu prowadzącego szkołę – jako przewodniczący zespołu,
- przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny,
- przedstawiciel rodziców wchodzący w skład rady szkoły lub – w szkole, w której rada szkoły nie została powołana – przedstawiciel rady rodziców,
- nauczyciel doradca metodyczny – na wniosek ocenianego dyrektora szkoły,
- na wniosek ocenianego dyrektora szkoły – przedstawiciel wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej.
Jeśli z trybu odwoławczego zamierza skorzystać dyrektor zakładu kształcenia nauczycieli lub dyrektor publicznego kolegium pracowników służb społecznych organ prowadzący daną placówkę powołuje zespół oceniający w składzie:
- przedstawiciel organu prowadzącego ww. placówkę – jako przewodniczący zespołu,
- przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad ww. placówką,
- wskazany przez rektora – przedstawiciel uczelni sprawującej opiekę naukowo-dydaktyczną nad ww. placówką,
- przedstawiciel rady programowej,
- na wniosek ocenianego dyrektora ww. placówki – przedstawiciel wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej.
Z kolei zespół rozpatrujący wniosek dyrektora placówki doskonalenia nauczycieli składa się z:
- przedstawiciela organu prowadzącego tę placówkę (przewodniczący zespołu),
- przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad tą placówką,
- na wniosek ocenianego dyrektora tej placówki – przedstawiciela wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej.
Jeśli organ prowadzący sprawuje nadzór nad placówką…
Zdarza się, że organ prowadzący sprawuje też nadzór pedagogiczny nad daną placówką. Postępowanie w takiej sytuacji określa § 9 ust. 3a cyt. rozp. W przypadku gdy organ prowadzący szkołę jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny, w skład zespołu oceniającego wchodzi dwóch przedstawicieli organu prowadzącego szkołę, z których jednego wyznacza się na przewodniczącego zespołu.
Małgorzata Tabaszewska