Waloryzacja emerytur i rent w 2012 roku

Dodane: 21-02-12 przez: beata

W tym roku �wiadczenia emerytalno-rentowe wzrosn� o ustawowo ustalon� rycza�tow� kwot� r�wn� 71 z�. Marcowa podwy�ka b�dzie dotyczy�a emerytur, rent, w tym tak�e wypadkowych, oraz dodatk�w do tych �wiadcze�. Te ostatnie zostan� zwi�kszone o wska�nik waloryzacji, kt�ry w tym roku wynosi 4,8%.

Waloryzacja kwotowa zamiast procentowej

Kwotowa waloryzacja to rozwi�zanie przyj�te w ustawie z dn. 13.01.2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw, opublikowanej w Dzienniku Ustaw pod poz. 118, zwanej dalej „ustaw� zmieniaj�c�”. Stanowi ona realizacj� zapowiedzi premiera zawartych w exposé wyg�oszonym w dn. 18.11.2011 r. Chc�c chroni� bud�ety gospodarstw domowych emerytów i rencistów z ni�szymi �wiadczeniami, rz�d zaproponowa�, aby wszyscy dostali jednakowe kwotowe podwy�ki. Wbrew powszechnym opiniom ustawodawca zapewnia, �e celem zmiany zasad waloryzacji w 2012 roku nie jest szukanie oszcz�dno�ci bud�etowych.

Na rozwi�zaniu tym skorzystaj� osoby, które pobieraj� niskie �wiadczenia. W uzasadnieniu do projektu ustawy rz�d oszacowa�, �e o zysku b�dzie mo�na mówi� w odniesieniu do 53% emerytów i rencistów oraz 100% otrzymuj�cych zasi�ki przedemerytalne i renty socjalne, a tak�e prawie wszystkich �wiadczeniobiorców z KRUS.
Przyj�cie zasady waloryzacji kwotowej w postaci podniesienia wysoko�ci �wiadczenia o kwot� 71 z� powoduje, �e wszystkie �wiadczenia wyp�acane w kwocie poni�ej 1480 z� miesi�cznie b�d� podwy�szone w stopniu wi�kszym, ni� gdyby przeprowadzono waloryzacj� wed�ug dotychczas funkcjonuj�cych zasad.

Nie jest to natomiast korzystne rozwi�zanie dla osób pobieraj�cych wysokie emerytury, czyli niemal wszystkich emerytów i rencistów otrzymuj�cych �wiadczenia z MON, MSW oraz MS, np. by�ych funkcjonariuszy s�u�b mundurowych.

Taki sposób waloryzacji �wiadcze� – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniaj�cej – b�dzie obowi�zywa� tylko w 2012 roku.

W marcu 2013 ma nast�pi� powrót do waloryzacji procentowej, której zasady uregulowane zosta�y w przepisach art. 88–90 i 93 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z pó�n. zm.), zwanej dalej „ustaw� o FUS”. Procentowa waloryzacja �wiadcze� polega na pomno�eniu kwoty �wiadczenia i podstawy jego wymiaru przez wska�nik waloryzacji – obejmuje emerytury i renty przyznane przed jej terminem, czyli przed dniem 01.03. (art. 88 ust. 2 i 4 ustawy o FUS).

Waloryzacji podlega kwota �wiadczenia (oraz podstawa jego wymiaru) w takiej wysoko�ci, jaka przys�uguje emerytowi (renci�cie) w ostatnim dniu lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza si� waloryzacj�. Wzrost �wiadcze� zale�ny jest od wysoko�ci wska�nika waloryzacji. Jak ustalany jest ten wska�nik?

Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o FUS wska�nik waloryzacji jest równy �redniorocznemu wska�nikowi wzrostu cen, powi�kszonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeci�tnych p�ac w gospodarce.

Wska�nik wzrostu cen jest natomiast ustalany wed�ug trybu okre�lonego w art. 89 ust. 2 ustawy o FUS – uwzgl�dnia on:

wzrost cen towarów i us�ug konsumpcyjnych ogó�em lub
wzrost cen towarów i us�ug dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – je�eli jest on wy�szy ni� wska�nik wzrostu ogó�em.

W my�l art. 89 ust. 3 ustawy o FUS wska�nik waloryzacji mo�e zosta� dodatkowo zwi�kszony pod warunkiem, �e podczas negocjacji w ramach Trójstronnej Komisji ds. Spo�eczno-Gospodarczych zostanie uzgodniony wy�szy wska�nik waloryzacji ni� wynikaj�cy ze wzrostu cen towarów i us�ug oraz wynagrodze�. Je�eli Komisja Trójstronna nie dojdzie do porozumienia, rz�d sam og�asza, ile wyniesie wska�nik waloryzacji.

Do takiego trybu przeprowadzania waloryzacji �wiadcze� wrócimy – zgodnie z deklaracjami rz�dowymi – w przysz�ym roku.

Gdyby procentow� waloryzacj� zastosowano w bie��cym roku, wzrost emerytur i rent by�by niezbyt wysoki, zdaniem ustawodawcy niewystarczaj�cy wobec subiektywnego odczucia znacznego wzrostu kosztów utrzymania.

Kto otrzyma wy�sze �wiadczenie?

Marcowa podwy�ka �wiadcze� obejmie:

emerytów,
osoby otrzymuj�ce rent�:
- z tytu�u niezdolno�ci do pracy,
- rodzinn�,
- socjaln�,
osoby otrzymuj�ce zasi�ki i �wiadczenia przedemerytalne,
osoby otrzymuj�ce emerytury i renty z KRUS.

Aby otrzyma� wy�sz� emerytur� (rent�), osoba uprawniona nie musi sk�ada� wniosku – �wiadczenia zostan� zwaloryzowane automatycznie przez ZUS (art. 93 ustawy o FUS). Zmiana wysoko�ci emerytur i rent w ramach waloryzacji nast�puje bowiem z urz�du.

ZUS powiadomi osoby uprawnione o podwy�ce �wiadcze� – w informacji Zak�adu powinny by� zawarte nast�puj�ce dane:

kwota �wiadczenia (brutto) – przeliczona po 01.03.2012 r.,
obowi�zkowe odliczenia od �wiadczenia pobierane przez ZUS (sk�adka zdrowotna i zaliczka na podatek dochodowy),
nowa kwota �wiadczenia netto.

Ile wynios� najni�sze �wiadczenia?

Na skutek waloryzacji emerytur i rent podwy�szeniu ulegaj� najni�sze �wiadczenia wyp�acane przez ZUS. Kwoty obowi�zuj�ce przed i po marcowej waloryzacji przedstawiamy w tabeli:

�wiadczenie	Kwota
�wiadczenie	do lutego 2012 r.	od marca 2012 r.
emerytura	728,18 z�	799,18 z�
renta z tytu�u ca�kowitej niezdolno�ci do pracy, renta rodzinna	728,18 z�	799,18 z�
renta z tytu�u cz�ciowej niezdolno�ci do pracy	560,13 z�	613,38 z�

Przy zastosowaniu procentowej waloryzacji (wzrost o 4,8%) najni�sza emerytura wynios�aby 763,13 z�, czyli o 36,05 z� mniej ni� �wiadczenie ustalone na podstawie waloryzacji kwotowej – poprzez dodanie kwoty równej 71 z�.

Z kolei kwoty najni�szych rent wypadkowych wynios�:

Renta wypadkowa	Kwota
Renta wypadkowa	do lutego 2012 r.	od marca 2012 r.
z tytu�u ca�kowitej niezdolno�ci do pracy	873,82 z�	959,02 z�
z tytu�u cz�ciowej niezdolno�ci do pracy	672,16 z�	736,06 z�

Najni�sze �wiadczenia zostan� po 01.03.2012 r. automatycznie podwy�szone przez ZUS.

Wzrost innych �wiadcze�

W zwi�zku z waloryzacj� od dn. 01.03.2012 r. podwy�szone zostan� równie� inne �wiadczenia, mianowicie:

renty rodzinne,
renty socjalne,
zasi�ki i �wiadczenia emerytalne.

Osobom uprawnionym do renty rodzinnej (wymienionym w art. 65–72 ustawy o FUS) ZUS wyp�aca:

85% �wiadczenia (emerytury lub renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy), które przys�ugiwa�oby zmar�emu – dla 1 osoby uprawnionej,
90% �wiadczenia, które przys�ugiwa�oby zmar�emu – dla 2 osób uprawnionych,
95% �wiadczenia, które przys�ugiwa�oby zmar�emu – dla 3 lub wi�cej osób uprawnionych.

Renta socjalna wyp�acana jest na podstawie ustawy z dn. 27.06.2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. Nr 135, poz. 1268, z pó�n. zm.) osobom wskazanym w art. 2. Wysoko�� renty – okre�lona w art. 6 cyt. ustawy – wynosi 84% kwoty najni�szej renty z tytu�u ca�kowitej niezdolno�ci do pracy. Renta socjalna równie� podlega waloryzacji – na zasadach i w trybie okre�lonych dla emerytur i rent z FUS. Do lutego br. wynosi�a 611,67 z�, po podwy�ce od 1 marca 2012 r. uprawnionym wyp�acana b�dzie renta w wysoko�ci 671,31 z�.

Na analogicznych zasadach waloryzowane s� kwoty �wiadcze� (i zasi�ków) przedemerytalnych. Odno�na dyspozycja zawarta zosta�a w art. 3 ust. 2 ustawy z dn. 30.04.2004 r. o �wiadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252, ze zm.).

�wiadczenie przedemerytalne wynosz�ce obecnie 867,25 z� w wyniku kwotowej waloryzacji zostanie podwy�szone od marca 2012 r. do kwoty 938,25 z�.

B.O.

Biblioteka Prawa O�wiatowego