Sąd rozstrzygnął spór między wójtem i wojewodą o obsadę stanowiska dyrektora szkoły
Sąd rozstrzygnął spór między wójtem i wojewodą o obsadę stanowiska dyrektora szkoły
Przed łódzkim WSA zakończył się spór wójta z wojewodą o obsadę stanowiska dyrektora szkoły w Załęczu Wielkim. Do konfliktu doszło w ubiegłym roku po tym, jak wójt gminy Pątnów powierzył pełnienie obowiązków dyrektora szkoły nauczycielowi, który uzupełniał pensum. Wojewoda uchylił zarządzenie wójta, a ten złożył skargę do sądu administracyjnego. WSA musiał odpowiedzieć na pytanie, czy nauczyciel może czasowo sprawować obowiązki dyrektora w szkole, w której tylko uzupełnia pensum i z którą nie wiąże go żadna formalna umowa.
Fotel dyrektora a instytucja uzupełniania pensum
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego. W marcu ubiegłego roku wójt gminy Pątnów powierzył pełnienie obowiązków dyrektora zespołu szkół samorządowych w Załęczu Wielkim nauczycielce, która zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na stanowisku pedagoga szkolnego w zespole szkół samorządowych w Załęczu Małym. W szkole, w której miała czasowo pełnić obowiązki dyrektora, nauczycielka ta jedynie uzupełniała pensum na podstawie projektu organizacyjnego zatwierdzonego przez wójta.
Spór interpretacyjny, jaki wywiązał między wójtem i wojewodą, dotyczył wykładni art. 36a ust. 5 u.s.o., a ściślej rzecz biorąc – użytego w tym przepisie sformułowania „nauczyciel tej szkoły”. Zgodnie z powołaną regulacją do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.
Zdaniem wójta nauczycielem, któremu można powierzyć czasowo pełnienie obowiązków dyrektora, jest każdy nauczyciel uczący w danej szkole, także i ten, który uzupełnia w niej pensum. Przeciwne stanowisko zaprezentował wojewoda, wskazując, że przytoczony wyżej przepis wymaga, by pełniącym obowiązki dyrektora szkoły był nauczyciel zatrudniony w danej szkole, czyli taki, z którym dyrektor tej szkoły nawiązał stosunek pracy. Wymogu tego nie spełnia nauczyciel, który uzupełnia pensum, ponieważ dyrektorem, który go zatrudnia, jest dyrektor szkoły macierzystej. Uzupełnianie pensum odbywa się na podstawie projektu organizacyjnego, a nie umowy o pracę – wskazał wojewoda w rozstrzygnięciu nadzorczym z dn. 18.07.2011 r. (PNK-I.44131.575.2011), którym uchylił zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora.
WSA: „Nauczyciel tej szkoły” to każdy nauczyciel
Łódzki WSA nie podzielił jednak argumentacji wojewody, wskazując, że nauczyciel, który uzupełnia pensum, wykonuje taką samą pracę, zarówno w szkole macierzystej, która go zatrudnia, jak i w szkole, w której „dopełnia” pensum.
Sąd powołał się na stanowisko doktryny, w której podkreśla się, że celem przepisu art. 22 KN jest „stworzenie możliwości dalszego zatrudniania nauczyciela w szkole w sytuacji gdy nie ma w niej wystarczającej liczby godzin zajęć, których realizację można powierzyć nauczycielowi w ramach obowiązującego go wymiaru pensum. W takim przypadku nauczyciel, pozostając zatrudnionym w jednej szkole w pełnym wymiarze zajęć wykonuje część swojego pensum w innym miejscu. Konstrukcje tę można zastosować, jeżeli w dotychczasowym miejscu pracy nauczyciela realizuje on zajęcia co najmniej w połowie obowiązującego go wymiaru. Uzupełnianie pozostałej części pensum może odbywać się w jednej szkole lub kilku szkołach, jeżeli tylko w ten sposób można zapewnić realizację przez nauczyciela pełnego pensum. Uzupełnianie pensum jest instytucją szczególną występującą w stosunkach pracy nauczycieli i nieregulowaną przepisami kodeksu pracy. Nauczyciel zobowiązany przez organ prowadzący szkołę do prowadzenia zajęć w innej szkole lub szkołach pozostaje zatrudniony w dotychczasowym miejscu pracy w pełnym wymiarze zajęć, gdyż szkoła w której nauczyciel uzupełnia pensum nie nawiązuje z nim odrębnego stosunku pracy” (A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska-Skrzeczyńska, „Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz”, ABC 2009).
Nie sposób więc, zdaniem sądu, nie zgodzić się z interpretacją wójta, że nauczycielem, o którym mowa w art. 36a ust. 5 u.s.o., jest każdy nauczyciel uczący w szkole, także taki, który w danej szkole uzupełnia jedynie pensum. Ustawodawca, używając sformułowania „nauczyciel tej szkoły”, nie zastrzegł, iż nauczyciel ten musi być zatrudniony w danej szkole na podstawie umowy o pracę. W tym pojęciu mieszczą się wszyscy nauczyciele uczący w szkole, bez względu na to, czy uczą na podstawie umowy o pracę czy też uzupełniają jedynie pensum. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca pozwolił powierzyć obowiązki dyrektora szkoły czasowo osobie, która uczy w danej szkole, zna tę szkołę, nauczycieli, uczniów, warunki panujące w szkole – wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dn. 26.01.2012 r. (sygn. akt III SA/Łd 978/11).
Małgorzata Tabaszewska