Ośrodki socjoterapii tylko ze szkołą
Ośrodki socjoterapii tylko ze szkołą
Od 1 września 2012 r. nie będzie już młodzieżowych ośrodków socjoterapii bez szkół, a każdy ośrodek będzie musiał zapewniać swoim wychowankom całodobową opiekę. To rezultat zeszłorocznych porządków w systemie placówek oświatowych.
MOS po zmianach
Istotne zmiany w zakresie funkcjonowania placówek publicznych wprowadziło rozp. MEN z dn. 12.05.2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz.U. Nr 109, poz. 631). Jedną z nich są nowe zasady działania placówek, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., czyli młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW), młodzieżowych ośrodków socjoterapii (MOS), specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodków wychowawczych.
Największa rewolucja dotyczy jednak MOS-ów. Po pierwsze, zmieniły się zasady kierowania do tych ośrodków. Od początku 2012 r. nieletni są w nich umieszczani na zasadzie dobrowolności, na podstawie wniosku rodziców (prawnych opiekunów), a nie – jak dotąd – na podstawie decyzji sądu. Resort edukacji uznał, że pobyt w MOS nie powinien być traktowany przez wychowanków jako kara, lecz szansa na uniknięcie głębszej demoralizacji i powrót do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi, zanim konieczne będzie skierowanie do MOW.
Po drugie zmieniła się przesłanka umieszczania nieletnich w MOS-ach – przyjmują one dzieci i młodzież, które z powodu zaburzeń rozwojowych, trudności w uczeniu się i zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym są zagrożone niedostosowaniem społecznym i wymagają stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania i socjoterapii. Przesłanką umieszczenia w takim ośrodku jest więc rzeczywiste, a nie domniemane zagrożenie niedostosowaniem społecznym – praca z wychowankiem MOS-u wymaga specjalnych oddziaływań terapeutycznych, a tego nie jest w stanie zapewnić szkoła ogólnodostępna.
Tylko ze szkołą
Zgodnie z nowymi przepisami MOS-y muszą zapewnić swoim wychowankom całodobową opiekę oraz możliwość kontynuowania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. W skład ośrodka musi wchodzić co najmniej jedna ze szkół: szkoła podstawowa specjalna, gimnazjum specjalne, szkoła ponadgimnazjalna specjalna (§ 16 cyt. rozp.).
Wprowadzając w zeszłym roku te zmiany, resort edukacji argumentował, że ośrodek bez szkoły realizuje jedynie zadania świetlicy socjoterapeutycznej, a tego rodzaju placówki zapewniające socjoterapię i wsparcie edukacyjne, lecz nie zapewniające realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki i pedagogicznej opieki całodobowej to placówki wsparcia dziennego, dla których właściwy jest MPiPS.
Do końca roku szkolnego 2011/2012 organy prowadzące mają czas na dokonanie odpowiednich zmian organizacyjnych. Zgodnie z § 66 cyt. rozp. młodzieżowy ośrodek socjoterapii, w skład którego w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie wchodzi co najmniej jedna ze szkół, o których mowa w § 16, może funkcjonować do dnia 31 sierpnia 2012 r.
Likwidacja?
Ośrodkom, w których organ prowadzący nie będzie w stanie zorganizować szkoły (np. z powodów lokalowych), grozi likwidacja lub przeniesienie. O tym, jak MOS-y poradzą sobie w nowych uwarunkowaniach prawnych, przekonamy się z początkiem przyszłego roku szkolnego. Eksperci obawiają się o los niektórych placówek, w tym tych najważniejszych, dysponujących kilkunastoletnim już doświadczeniem. Ogółem w całym kraju w roku szkolnym 2010/2011 działały 62 młodzieżowe ośrodki socjoterapeutyczne, oferujące łącznie 3531 miejsc, przebywało w nich w sumie 3419 wychowanków (dane GUS).
Małogrzata Tabaszewska