Gminy chciałyby łączyć żłobki i przedszkola, ale nie pozwalają im na to przepisy
Gminy chciałyby łączyć żłobki i przedszkola, ale nie pozwalają im na to przepisy
Poszukiwanie oszczędności w budżetach j.s.t. sprawia, że w pierwszej kolejności pod nóż idą koszty prowadzenia szkół i placówek oświatowych. Sposobem na redukcję wydatków jest często likwidacja szkoły, przekazanie jej stowarzyszeniu, a w najlepszym wypadku - połączenie placówek w zespoły. Gminom doskwiera jednak brak możliwości łączenia żłobków i przedszkoli - zdaniem samorządowców obniżyłoby to koszty funkcjonowania miejsc opieki dla małych dzieci.
Brakuje regulacji
Jeszcze pod koniec 2009 r. w całej Polsce działało ponad 100 oddziałów przedszkolnych zorganizowanych przy przedszkolach. Dalsze funkcjonowanie takich placówek pod znakiem zapytania postawiła ustawa z dn. 04.02.2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. Nr 45, poz. 235, z późn. zm.). Nowe przepisy weszły w życie z dniem 4 kwietnia 2011 r. – uregulowano w nich organizację i funkcjonowanie żłobków, klubów dziecięcych, dziennych opiekunów i niań, ale wskazano też, że gminy mogą łączyć w zespoły żłobki i kluby dziecięce. Ani słowem nie wspomniano jednak o możliwości tworzenia zespołów złożonych ze żłobków i przedszkoli. Wobec braku stosownych regulacji wiele samorządów zdecydowało się na likwidację oddziałów żłobkowych w przedszkolach i przekształcenie tych pierwszych w samodzielne placówki.
Żłobek z klubem, przedszkole z podstawówką
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy gminy prowadzące żłobki lub kluby dziecięce mogą połączyć je w zespół i określić zasady działania zespołu. Połączenie takie nie narusza odrębności tych jednostek. Każdy żłobek bądź klub dziecięcy powinien zostać wpisany do rejestru prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego (art. 27 ust. 1 ustawy), niezależnie od tego, czy działa samodzielnie czy w zespole.
Z kolei zgodnie z art. 62 ust. l u.s.o. organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół. Połączenie nie narusza odrębności rad pedagogicznych, rad rodziców, rad szkół lub placówek i samorządów uczniowskich poszczególnych szkół lub placówek, o ile statut zespołu nie stanowi inaczej. Przepis ten pozwala na łączenie szkół w zespół z innymi szkołami lub placówkami oświatowymi. Organ prowadzący może więc połączyć przedszkole ze szkołą podstawową.
Połączenie nieformalne
Problem braku przepisów regulujących tworzenie zespołów złożonych z placówek oświatowych (przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół) oraz żłobków lub klubów dziecięcych dostrzega resort pracy i polityki społecznej. Świadczy o tym chociażby odpowiedź na interpelację poselską, udzielona przez MPiPS w dn. 26.01.2012 r. Ministerstwo zapewnia, że jeśli wyłączenie możliwości formalnego łączenia żłobków z przedszkolami ograniczy rozwój tych pierwszych, podejmie działania w kierunku nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Póki co, zdaniem resortu, nie ma problemów z dostępem do instytucji opieki dla dzieci, nie ma też dowodów na to, by z powodu braku możliwości łączenia ww. placówek liczba miejsc żłobkowych spadła.
Samorządy znalazły więc inne rozwiązanie – łączą przedszkola i żłobki w sposób nieformalny, dla celów organizacyjno-administracyjnych. MPiPS przypomina, że takie nieformalne połączenie obu placówek poprzez utworzenie tzw. oddziału żłobkowego przy przedszkolu nie zwalnia gmin z obowiązku złożenia wniosku o dokonanie wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, zgodnie z przepisami ww. ustawy. Przypomnijmy, że żłobek i przedszkole mogą znajdować się w jednym budynku, a nawet korzystać ze wspólnej szatni czy stołówki, pod warunkiem że pomieszczenia dla małych dzieci spełniają wymagania lokalowe określone w rozp. MPiPS z dn. 25.03.2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz.U. Nr 69, poz. 367).
Małgorzata Tabaszewska