Nauka w cyfrowej szkole - wkrótce rozpocznie się rządowy pilotaż
Nauka w cyfrowej szkole - wkrótce rozpocznie się rządowy pilotaż
Niebawem do szkół podstawowych trafią laptopy, tablice interaktywne, projektory krótkoogniskowe i multimedialne, a także szafki do bezpiecznego przechowywania sprzętu - a wszystko to w ramach pilotażowego projektu "Cyfrowa szkoła". Rząd chce sprawdzić, jak nauczyciele i uczniowie poradzą sobie z nowoczesną technologią i na ile skorzysta na tym edukacja.
Polska wciąż średniakiem
Pilotaż ma być elementem szerzej zakrojonych działań państwa w zakresie cyfryzacji szkół. Rząd zapowiada, że zapewnienie wyposażenia szkół w ramach programu będzie komplementarne z działaniami w ramach obszarów e-nauczyciel i e-zasoby edukacyjne (w tym e-podręcznik), realizowanymi w ramach projektów systemowych Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007–2013, współfinansowanych z EFS.
Na tle innych krajów europejskich Polska wciąż jest średniakiem, jeśli chodzi o wyposażenie szkół w sprzęt komputerowy, stopień wykorzystania TIK w procesie nauczania czy doskonalenie nauczycieli w tym zakresie. Pokazał to opublikowany w zeszłym roku raport Eurydice pt. „Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych w szkołach w Europie 2011”. Choć w ciągu ostatnich 10 lat znacznie poprawiliśmy statystyki, to w polskich szkołach z jednego stanowiska komputerowego korzysta średnio od czterech do ośmiu uczniów, podczas gdy w większości państw jeden komputer przypada na co najwyżej dwóch uczniów. Nie jest też dobrze z przygotowaniem nauczycieli – w Polsce (tak jak w 13 innych krajach) nie przeprowadza się ani zewnętrznej (instytucje systemu oświaty), ani wewnętrznej (dyrektor szkoły) oceny umiejętności nauczycieli TIK.
Czytaj więcej na temat raportu Eurydice:
Zastosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w edukacji
Tylko czwarte klasy
Rządowy program „Cyfrowa szkoła” realizowany będzie w okresie od 1 marca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. Resort edukacji na swojej stronie internetowej udostępnił projekt uchwały RM w tej sprawie oraz towarzyszący mu projekt rozporządzenia, które określi szczegółowe warunki, formy i tryb realizacji całego przedsięwzięcia.
Celem programu jest wyposażenie uczniów i nauczycieli w kompetencje w zakresie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w edukacji. Wezmą w nim udział uczniowie klas IV publicznych szkół podstawowych oraz ich nauczyciele. Twórcy programu przewidują, że ze wsparcia finansowego w ramach pilotażu skorzysta około 400 szkół podstawowych, czyli 2,9% wszystkich szkół tego typu.
Ograniczenie beneficjentów programu do publicznych szkół podstawowych to konieczność, bowiem program ma charakter pilotażowy i stosunkowo krótki termin realizacji. Od roku szkolnego 2013/2014 realizowany będzie natomiast wieloletni program rządowy, który obejmie wszystkie szkoły podstawowe, publiczne i niepubliczne.
Lista zakupów
Szkoły uczestniczące w programie zostaną wyposażone w nowoczesny sprzęt i pomoce dydaktyczne, niezbędne do realizacji programów nauczania z wykorzystaniem TIK. Jeszcze do końca maja tego roku do organów prowadzących trafić mają dotacje, za które szkoły nabędą nowoczesny sprzęt.
Ze środków tych sfinansowany zostanie przede wszystkim zakup pomocy dydaktycznych oraz prace polegające na zainstalowaniu, uruchomieniu i zintegrowaniu zakupionego sprzętu i urządzeń. Dodatkowe koszty związane będą z przeprowadzeniem technicznego szkolenia nauczycieli z funkcji i obsługi tych urządzeń. Na liście zakupów znajdą się m.in. przenośne komputery dla ucznia i nauczyciela, wraz z oprogramowaniem, lub inne mobilne urządzenia mające funkcje komputera, wyposażone w preinstalowany system operacyjny oraz opcjonalnie oprogramowanie do zarządzania zestawem mobilnych komputerów dla potrzeb edukacyjnych. W zależności od potrzeb organy prowadzące będą mogły zakupić także sieciowe urządzenia wielofunkcyjne umożliwiające co najmniej drukowanie, kopiowanie i skanowanie, projektory, głośniki, rutery, szafki do ładowania baterii, przechowywania i bezpiecznego przemieszczania między salami lekcyjnymi przenośnych komputerów dla uczniów.
Pełna specyfikacja pomocy dydaktycznych możliwych do nabycia w ramach programu została zawarta w załączniku nr 1 do projektu rozp. – ma to zagwarantować pozyskanie sprzętu w konfiguracji zapewniającej odpowiednią funkcjonalność oraz zapobiec niecelowym zakupom z punktu widzenia kształtowania kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli.
Szkoły się przygotują
Sukces cyfryzacji szkół w największym stopniu zależeć będzie od zaangażowania i odpowiedniego przygotowania nauczycieli. Ich zadaniem będzie wprowadzenie nowych technologii do szkolnej praktyki oraz włączenie uczniów do aktywnego udziału w zajęciach. Obie strony procesu edukacji będą się musiały nauczyć, jak czerpać z możliwości, jakie dają elektroniczne zasoby edukacyjne.
Utrzymaniem zainstalowanego w szkole sprzętu i urządzeń zajmie się administrator, co pozwoli nauczycielom skoncentrować się wyłącznie na pracy pedagogicznej oraz organizacyjnej. Usługę administratora odpowiedzialnego za prawidłowe działanie zakupionego sprzętu zapewni organ prowadzący. Dyrektor szkoły oraz zatrudnieni w niej nauczyciele będą odpowiedzialni za wdrażanie TIK w proces nauczania. Pomogą w tym szkolny e-koordynator oraz nauczycielskie zespoły samokształceniowe – ich celem będzie wsparcie dyrektora szkoły i nauczycieli w organizacji pracy szkoły z wykorzystaniem TIK.
Laptop do domu
Z przenośnych komputerów uczniowie będą mogli korzystać w szkole i poza nią, zależnie od tego, jaki wariant wykorzystania sprzętu wybierze dana placówka. Laptopy będą dostępne albo wyłącznie w szkole na zajęciach lekcyjnych i w czasie wolnym od zajęć (to wariant I), albo będzie je można także po lekcjach wypożyczyć uczniom do domu (to wariant II). Szkoła we wniosku o udzielenie wsparcia wybierze jeden z tych wariantów. Jeśli będzie to opcja druga, dyrektor szkoły wspólnie z radą rodziców zdecyduje, na jakich warunkach sprzęt będzie wypożyczany. Wprowadzając takie rozwiązanie, projektodawcy wyszli z założenia, że dyrektor szkoły posiada niezbędną wiedzę i doświadczenie w gospodarowaniu szkolnym majątkiem, natomiast uwzględnienie opinii rady rodziców pozwoli wypracować najlepsze reguły odpowiedzialności za powierzony uczniom majątek szkolny.
Nauczyciel w sieci
Wdrażanie TIK do szkół będzie wymagać zaangażowania od nauczycieli klas objętych programem. Powstaną międzyszkolne sieci współpracy, w ramach których nauczyciele będą się spotykać, wymieniać doświadczeniami, obserwować lekcje i tworzyć scenariusze zajęć. Nauczyciele klas IV szkół podstawowych wezmą udział w przynajmniej 4 spotkaniach zorganizowanych w ramach tej współpracy, 2 lekcjach otwartych z wykorzystaniem TIK w nauczaniu, udostępnią też scenariusze zajęć lekcyjnych, przykłady dobrych praktyk etc.
Efektywnemu wdrażaniu nowoczesnych technologii służyć będą także konferencje i szkolenia z zakresu stosowania TIK w nauczaniu, w tym szkolenia prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, prowadzone przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie. Działania te organizowane będą w ramach projektu systemowego „Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół ze szczególnym uwzględnieniem II i IV etapu edukacyjnego”, współfinansowanego z EFS.
Kto kupi sprzęt?
Warunkiem udzielenia dotacji organom prowadzącym będzie wniesienie wkładu własnego w wysokości co najmniej 20% wnioskowanej kwoty wsparcia finansowego. Małe szkoły, liczące do 100 uczniów, otrzymają maksymalnie 90 000 zł, średnie placówki (od 101 do 300 uczniów) – 140 000 zł, a do dużej szkoły (więcej niż 300 uczniów) trafić może nawet 200 000 zł.
Dyrektorzy szkół, z własnej inicjatywy albo na wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców lub rady szkoły, wystąpią do organów prowadzących z wnioskiem o wyposażenie szkoły w sprzęt i urządzenia w terminie do 23.03.2012 r. Podadzą w nim m.in. kalkulację kosztów zakupu pomocy dydaktycznych oraz informację o wykorzystaniu przenośnych komputerów dla uczniów. Organy prowadzące w ciągu dwóch tygodni (do 06.04.2012 r.) wyślą wojewodom wnioski o przyznanie dotacji, dołączając m.in. listę szkół objętych wnioskami dyrektorów. Wnioski oceni powołany przez wojewodę zespół, a z zakwalifikowanymi do uzyskania wsparcia organami prowadzącymi wojewoda podpisze stosowne umowy o udzielenie dotacji. Przekazanie organom prowadzącym środków budżetu państwa nastąpi do 30.05.2012 r.
Środki finansowe trafią zarówno do j.s.t., jak i osób prawnych innych niż j.s.t., osób fizycznych – program skierowany jest do wszystkich organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe, niezależnie od ich formy organizacyjno-prawnej.
Małgorzata Tabaszewska