Awans zawodowy: nauczyciel nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania...
Awans zawodowy: nauczyciel nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania nadzorczego
Czynności podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego są nieważne, jeżeli zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów. Ich nieważność, w drodze decyzji administracyjnej, stwierdza odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister. Jak orzekł WSA w Warszawie w wyroku z dn. 13.12.2011 r. (sygn. akt II SAB/Wa 330/11), użyte w ww. regulacji sformułowanie „stwierdza” oznacza, że postępowanie nadzorcze może zostać wszczęte tylko i wyłącznie z urzędu.
Stan faktyczny
Nauczycielka wniosła do WSA skargę na bezczynność MEN w przedmiocie unieważnienia egzaminu na stopień nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu do skargi wskazała, że zwróciła się z wnioskiem do MEN o unieważnienie jej egzaminu na stopień nauczyciela dyplomowanego ze względu na uchybienia, jakich w trakcie tego postępowania dopuściła się komisja kwalifikacyjna. Zarzuciła, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności w celu załatwienia wniosku.
MEN wniósł o odrzucenie skargi, wyjaśniając, że dotyczące skarżącej postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego zostało zakończone ostateczną decyzją o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego i dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, nie jest możliwe stwierdzenie nieważności czynności dokonanych przez komisję kwalifikacyjną.
Nauczycielka podtrzymała skargę i wskazała, że podstawą żądania przez nią od MEN unieważnienia egzaminu jest art. 9h ust. 2 KN.
Nauczyciel nie może skutecznie domagać się uruchomienia procedury
Rozpatrując skargę nauczycielki, warszawski WSA w pierwszej kolejności odniósł się do regulacji KN obowiązujących we wspomnianej materii. Zgodnie z art. 9g ust. 3 zd. 1 KN komisję kwalifikacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego powołuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Stosownie do postanowień art. 9h ust 1 pkt 2 cyt. ww. ustawy nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny oraz komisje, o których mowa w art. 9g ust. 3, 6a i 7a – sprawuje właściwy minister. Wskazane wyżej czynności podjęte z naruszeniem przepisów KN, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów rozp. MENiS z dn. 01.12.2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593, z późn. zm.) są nieważne. Nieważność czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister (art. 9h ust 2 KN).
Zdaniem WSA z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że postępowanie nadzorcze jest postępowaniem szczególnym, odrębnym zarówno od dwuinstancyjnego postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego, jak też wobec trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznych, przewidzianego w art. 156 k.p.a. Może być ono bowiem wszczynane tylko i wyłącznie z urzędu, a zatem nauczyciel nie może się skutecznie domagać uruchomienia tej procedury. Oznacza to, iż nie ma również możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność MEN w tym przedmiocie.
W uzasadnieniu do wydanego wyroku sędziowie zaznaczyli, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji postępowanie nadzorcze mające podstawę w art. 9h ust 2 KN może być przeprowadzone jedynie do momentu wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej dotyczącej nadania (bądź odmowy nadania) nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. Dopóki brak jest ostatecznej i prawomocnej decyzji eliminującej z obrotu prawnego decyzję dotyczącą awansu zawodowego, nie zachodzą podstawy do stwierdzenia w trybie art. 9h ust. 1 pkt 2 i ust. 2 KN nieważności czynności komisji kwalifikacyjnej (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.02.2011 r., sygn. II SA/Wa 1356/04). Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, MEN nie jest uprawniony do unieważnienia poszczególnych czynności komisji kwalifikacyjnej podjętych w trakcie jej wydawania.
Małgorzata Tabaszewska