Kurs czy szkoła po liceum profilowanym? - o zmianach w zakresie dalszego kształcenia...
Kurs czy szkoła po liceum profilowanym? - o zmianach w zakresie dalszego kształcenia absolwentów
Ostateczne wygaszenie liceów profilowanych od dawna wydawało się przesądzone. Licea te nie spełniały pokładanych w nich nadziei - co roku trafiało tam coraz mniej młodzieży, tak iż w ciągu kilku lat liczba placówek tego typu spadła o ponad połowę. Do podejmowania nauki we wspomnianych liceach nie zachęcały statystyki - w 2010 r. niemal dla co czwartego ich absolwenta, który postanowił przystąpić do egzaminu maturalnego, próba ta zakończyła się niepowodzeniem.
Rekrutacja do liceów profilowanych zostanie wstrzymana począwszy od roku szkolnego 2012/2013. W dalszej perspektywie sprawi to, że licea te w ciągu kolejnych lat znikną z oświatowej mapy Polski. Mogą je zastąpić licea ogólnokształcące dla dorosłych, o ile takich przekształceń dokonają organy prowadzące, do których należy decyzja w tym zakresie. Takie przekształcenie może zostać dokonane do dnia 31 sierpnia 2015 r., a w nowej szkole prowadzone będą klasy dotychczasowego liceum profilowanego (do czasu zakończenia edukacji na tym etapie przez uczniów owych klas). Do takich klas stosowane będą przepisy dotychczasowe dotyczące liceum profilowanego.
Szkoły policealne w odwrocie
Postanowienia, o których mowa powyżej, zawarte zostały w ustawie z dnia 19.08.2011 r. o zmianie ustawy systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 205, poz. 1206), zwanej dalej „ustawą zmieniającą”. Ustawa ta wprowadza szereg innych zmian, które dotkną także uczniów wciąż jeszcze uczęszczających do liceów profilowanych – o ile tylko zamierzają oni po ukończeniu liceum kontynuować naukę.
Kontynuacja nauki w szkole policealnej była w przypadku absolwentów liceum profilowanego częstą praktyką, jako że ukończenie liceum nie wiązało się z potwierdzeniem zawodowych kwalifikacji. Nauka w szkole policealnej trwała nie dłużej niż 2,5 roku. Na jej zakończenie zdany egzamin umożliwiał uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
W związku ze zmianami przewidzianymi cytowaną już ustawą szkoły policealne przestały być jedyną dostępną możliwością kontynuowania nauki dla absolwentów liceów profilowanych. Co więcej, w zgodzie z zapisami rozp. MEN z dn. 23.12.2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 7), zwanego dalej „rozporządzeniem klasyfikacyjnym” szkoły policealne z dniem 01.09.2012 r. utracą prawo do kształcenia w niektórych zawodach (np. technik ekonomista). Taka regulacja nie dotknie ich obecnych uczniów, których edukacja aż do zakończenia cyklu kształcenia będzie przebiegać w zgodzie z dotychczas obowiązującymi przepisami.
Kursy zamiast szkoły
W rozporządzeniu klasyfikacyjnym każdy zawód opisany został poprzez określenie kwalifikacji wymaganych od osoby go wykonującej. W ten sposób wyróżniono zawody jedno-, dwu- i trójkwalifikacyjne. O ile dotychczas do uzyskania dyplomu wystarczył pozytywny wynik jednego egzaminu, o tyle z dniem wejścia w życie ustawy osobne egzaminy dotyczyć będą każdej kwalifikacji charakteryzującej dany zawód. Oznacza to przykładowo, że uzyskanie dyplomu technika organizacji reklamy, który to zawód zaliczony został do dwukwalifikacyjnych, wymagać będzie podejścia do dwóch egzaminów.
Zdobycie odpowiednich kwalifikacji będzie możliwe w przewidzianych rozporządzeniem klasyfikacyjnym placówkach lub też, jeśli rozporządzenie tak stanowi, w trakcie kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które mają stać się alternatywą dla szkół policealnych. Kursy będą prowadzone przez szkoły i inne placówki systemu oświaty, a źródłem ich finansowania będą środki budżetowe. Program nauczania kursu uwzględniać ma podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej kwalifikacji, a jego ukończenie umożliwi przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji. Oznacza to, że uzyskanie dyplomu w przypadku zawodu dwukwalifikacyjnego wymagać będzie ukończenia dwóch kursów zawodowych.
W zamieszczonej poniżej tabeli uwzględniono trzy przykładowe zawody. W dotychczasowym stanie prawnym możliwość ich wykonywania przez absolwentów szkół profilowanych uzależniona była m.in. od ukończenia szkoły policealnej. W tabeli zaznaczono, czy począwszy od 01.09.2012 r. kwalifikacje do ich wykonywania będzie można zdobyć, uczestnicząc w kwalifikacyjnym kursie zawodowym, uczęszczając do szkoły policealnej, czy też może oba wspomniane sposoby zdobywania wiedzy pozwalają na zdobycie dyplomu z zakresu konkretnego zawodu. W tabeli wyszczególniono też kwalifikacje, które wymagane będą od osoby zamierzającej wykonywać konkretny zawód.
|
ZAWÓD |
KWALIFIKACJE |
KURS |
SZKOŁA POLICEALNA |
|
Technik ekonomista |
Planowanie i prowadzenie działalności w organizacji |
TAK |
NIE |
|
Prowadzenie rachunkowości |
TAK |
||
|
Technik informatyk |
Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych |
TAK |
TAK |
|
Projektowanie lokalnych sieci komputerowych i administrowanie sieciami |
TAK |
||
|
Tworzenie aplikacji internetowych i baz danych oraz administrowanie bazami |
TAK |
||
|
Opiekun w domu pomocy społecznej |
Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej |
NIE |
TAK |
Jak widać, nie w każdym przypadku będzie nadal możliwe uzyskiwanie wymaganych kwalifikacji w szkołach policealnych. Jest to istotne zwłaszcza w kontekście profili kształcenia ogólnozawodowego w liceach profilowanych. Fakt uczęszczania do klasy o określonym profilu w liceum profilowanym działał dotąd na korzyść absolwentów takich klas, o ile w toku dalszej edukacji postanowili się oni kształcić w zawodach zbieżnych z owym profilem. Korzyścią był w tym wypadku krótszy okres wymaganej nauki. Przykładowo, osoba zamierzająca uzyskać dyplom technika telekomunikacji, która uczęszczała do klasy o profilu elektronicznym, już tylko przez rok kształciła się w szkole policealnej. Od pozostałych osób wymagano tymczasem dwóch lat nauki.
Na powstałe problemy przynajmniej częściowo odpowiadają zabiegi MEN. Jak zapewniają przedstawiciele resortu edukacji, w projektowanych przepisach dotyczących kształcenia ustawicznego przewiduje się możliwość zwalniania w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego z zajęć dotyczących treści kształcenia zrealizowanych na poprzednich etapach edukacji. Zwolnienie takie miałoby następować w oparciu o przedkładane świadectwa i dyplomy, na wniosek składany prowadzącemu przez zainteresowaną osobę.
Tomasz Biegański