W samorządach nie będzie już pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania
W samorządach nie będzie już pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania
Z dniem 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 21.11.2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 223, poz. 1458, z późn. zm.), zwana dalej "uops". Zgodnie ze wspomnianą ustawą pracownicy samorządowi mogą być zatrudniani na podstawie wyboru, powołania i umowy o pracę. W porównaniu ze stanem prawnym pod rządami wcześniej obowiązującej ustawy przestało być zatem możliwe zatrudnianie pracowników samorządowych na podstawie mianowania.
Pracownicy zatrudnieni w chwili wejścia w życie ustawy na takiej właśnie podstawie pozostawali aż do chwili obecnej zatrudnieni właśnie na podstawie mianowania. Taki stan rzeczy, zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w uops, ulega zmianie z dniem 1 stycznia 2012 r. W myśl bowiem art. 54 ust. 1 uops stosunek pracy osób zatrudnionych na podstawie mianowania przekształca się z tym dniem w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Główne zmiany
Regulacje uops stosowano do pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie mianowania od chwili wejścia wspomnianej ustawy w życie. Miało to związek z treścią art. 54 ust. 2 uops, stanowiącego, iż z wyjątkiem unormowań w przedmiocie wynagrodzenia do pracowników samorządowych mianowanych stosuje się przepisy uops. Sytuacja pracowników mianowanych w stosunkach pracy różniła się także od sytuacji pozostałych pracowników w zakresie ochrony trwałości stosunku pracy. Pracownicy mianowani podlegali szczególnej ochronie, a wyrazem tego były postanowienia art. 55, dotyczące szczególnych sytuacji, w których możliwe było rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym.
Jako że wraz z początkiem nowego roku pracownicy mianowani utracą swój status, przestaną się do nich odnosić unormowania art. 55 uops. Oznacza to, iż w zakresie ochrony trwałości stosunku pracy do wspomnianej grupy pracowników zastosowanie znajdą regulacje, którym podlegali dotąd pracownicy samorządowi zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.
Zmianie ulegną także warunki wynagradzania dotychczasowych pracowników mianowanych. W dotychczasowym stanie prawnym kwestia wynagrodzeń wspomnianych pracowników regulowana była przepisami rozporządzeń RM z dnia 02.08.2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 146, poz. 1222, z późn. zm.) oraz w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz.U. Nr 146, poz. 1223, z późn. zm.). Wysokość wynagrodzenia zasadniczego ustalano w tym wypadku z wykorzystaniem tzw. widełek, sztywno określano także zasady przyznawania dodatku funkcyjnego.
Począwszy od 1 stycznia także w zakresie wynagrodzeń do byłych już pracowników mianowanych zastosowanie znajdą unormowania rozporządzenia RM z dnia 18.03.2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. Nr 50, poz. 398, z późn. zm.). Pracownik zatrudniony dotąd na podstawie mianowania uzyska wynagrodzenie nie mniejsze niż określone w przepisach wspomnianego rozporządzenia, dokładna wysokość wynagrodzenia będzie jednak ustalana każdorazowo w regulaminie wynagradzania. Z regulaminu wynika też, czy dla osoby zajmującej dane stanowisko przewiduje się dodatek funkcyjny, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Pod rządami uops dodatek funkcyjny jest bowiem fakultatywnie przyznawany zatrudnionym na podstawie umowy o pracę.
Obowiązki pracodawcy
Przekształcenie stosunku pracy na podstawie mianowania w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę nie wymaga żadnych działań ze strony pracodawcy. Do przekształcenia dochodzi w tym wypadku z mocy samego prawa, o czym świadczy brzmienie art. 54 ust. 1 uops. Wszelkie czynności prawne pracodawcy dotyczące przekształcenia należy zatem uznać za mające charakter deklaratoryjny, a zatem nie tyle tworzące nowy stan prawny, a jedynie potwierdzające zmiany zachodzące z mocy prawa.
Z drugiej jednak strony przekształcenie, z którym mamy do czynienia, wiąże się ze zmianą warunków pracy i płacy, a powyższe dotyczy zwłaszcza osób, których wynagrodzenie ulegnie zmianie wskutek zmiany podstawy zatrudnienia i zmiany w zakresie przepisów, którym dana osoba podlega w stosunkach pracy. Za zmianę warunków pracy uznać należy już samą zmianę podstawy zatrudnienia. Tym samym pracodawca powinien dokonać wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy, z czym nieodłącznie związane jest zaznajomienie pracownika z nowymi, proponowanymi warunkami. Od pracownika zależy wówczas, czy przedstawione mu warunki zaakceptuje.
Tomasz Biegański