Biblioteka Prawa Oświatowego

ZAMÓW DOSTĘP
Przypomnij mi login i hasło
Wyszukiwanie zaawansowane »

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - zmiany w kwalifikacjach nauczycieli

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - zmiany w kwalifikacjach nauczycieli

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - zmiany w kwalifikacjach nauczycieli

Praca z dzieckiem z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego, realizowana w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, wymaga kompleksowego i wielospecjalistycznego podejścia, a co za tym idzie - zespołowej pracy nauczycieli i specjalistów. Obecnie obowiązujące przepisy wymagają od nauczycieli prowadzących WWRD ukończonych studiów z psychologii lub pedagogiki oraz specjalizacji w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Wkrótce się to zmieni - resort chce, by zajęcia z dzieckiem wymagającym wczesnego wspomagania prowadzili m.in. dyplomowani fizjoterapeuci.

Zespół nauczycieli i specjalistów

Każde małe dziecko, u którego stwierdzono niepełnosprawność, może zostać objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju (dalej jako „WWRD”). Pomoc kierowana jest do dzieci i ich rodzin od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole. Organizuje ją dyrektor poradni psychologiczno-pedagogicznej, ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, przedszkola lub szkoły podstawowej, do której zgłosi się rodzic z opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, wydaną przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. W ubiegłym roku szkolnym wczesnym wspomaganiem rozwoju objęto ponad 12 tysięcy dzieci, najwięcej w województwie małopolskim i śląskim – ogółem poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydały 12 285 opinii o potrzebie zorganizowania takiej opieki (stan na dzień 30.09.2010 r., dane pochodzą z kuratoriów oświaty, zostały zebrane i opublikowane przez ORE).

W celu zapewnienia wczesnego wspomagania dyrektorzy ww. placówek tworzą dla dziecka zespół nauczycieli i specjalistów – muszą przy tym wziąć pod uwagę zarówno możliwości swojej placówki, w tym m.in. zaplecze kadrowe, jak i potrzeby dziecka. Zajęcia WWRD mogą być organizowane w porozumieniu z organem prowadzącym, zgodnie z wytycznymi zawartymi w rozp. MEN z dn. 03.02.2009 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz.U. Nr 23, poz. 133).

Kwalifikacje osób prowadzących WWRD – dwa akty prawne

Przepisy rozp. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci określają m.in. skład i zadania zespołów, godzinowy wymiar zajęć, formę ich realizacji, oraz kwalifikacje osób – członków zespołu. Nie oznacza to jednak, że przepisy te wchodzą w kolizję z zapisami rozp. MEN z dn. 12.03.2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 50, poz. 400), w których również określono kwalifikacje osób prowadzących zajęcia z uczniem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju. Regulacji zawartych w obu ww. aktach prawnych nie należy traktować jako wzajemnie wykluczających się, lecz jako komplementarne wytyczne wskazujące, kogo dyrektor powinien brać pod uwagę, budując zespół wczesnego wspomagania.

Taką opinię wyraził także MEN w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 3896 z dn. 23 kwietnia 2009 r. Podkreślono w niej, że „logopedzi, pedagodzy specjalni i inni specjaliści, których kwalifikacje są odpowiednie do zajęć prowadzonych z małymi dziećmi, które wymagają wspomagania rozwoju, nie muszą uzyskiwać dodatkowego przygotowania z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, w formach, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli”. Dalej resort zapewnił, że „intencją ministerstwa nie było ograniczanie kręgu specjalistów, którzy mogą prowadzić zajęcia z wczesnego wspomagania, do pedagogów i psychologów, a przy tym jeszcze po spełnieniu przez nich dodatkowych kryteriów. Dodano jedynie do katalogu osób uprawnionych jeszcze jedną grupę nauczycieli, mianowicie pedagogów, pedagogów specjalnych i psychologów posiadających kwalifikacje w zakresie wczesnego wspomagania uzyskane w trakcie studiów wyższych lub podyplomowych. Po wejściu w życie przepisów tego rozporządzenia spośród grupy nauczycieli prowadzących zajęcia wczesnego wspomagania nie zostaną wykluczeni ani logopedzi, ani inni specjaliści, których kwalifikacje są odpowiednie do realizowanych zajęć”.
Ponieważ rozporządzenia, o których mowa w odpowiedzi MEN, obowiązują do dziś w niezmienionym kształcie, stanowisko resortu traktować należy jako aktualne. Nie straci ono na aktualności także po zapowiadanej przez resort nowelizacji rozp. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Co zmieni się w kwalifikacjach nauczycieli?

Kwalifikacje osób – nauczycieli, wymagane do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, określa § 14 ust. 4 rozp. MEN z dn. 12.03.2009 r. Zgodnie z tym przepisem kwalifikacje do prowadzenia zajęć WWRD posiada osoba, która ukończyła:

1)  studia magisterskie na kierunku psychologia albo studia wyższe na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub,

2)  studia magisterskie na kierunku psychologia albo studia wyższe na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, a ponadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne.


Jeśli resort wprowadzi w życie zapowiadane zmiany, do uzyskania ww. uprawnień nie będą konieczne studia wyższe czy podyplomowe w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju. Uznawane będzie również wyższe wykształcenie z zakresu psychologii i pedagogiki lub pedagogiki specjalnej uzupełnione studiami podyplomowymi w zakresie logopedii, terapii pedagogicznej, terapii rodzin lub innego rodzaju terapii właściwej dla pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka (np. muzykoterapia). Co więcej, uprawnienia do prowadzenia zajęć WWRD będą miały także osoby, które posiadają przygotowanie pedagogiczne i ukończyły studia wyższe na kierunku fizjoterapia albo w zakresie logopedii lub terapii pedagogicznej. Uznanie innych możliwych ścieżek kształcenia prowadzących do uzyskania ww. kwalifikacji przyczyni się zdaniem MEN do poszerzenia dostępu do pomocy w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.

Specjaliści – niekoniecznie nauczyciele

Do zespołu wykonującego zadania z zakresu WWRD dyrektor może powołać również specjalistów, którzy niekoniecznie muszą być nauczycielami, tzn. nie muszą posiadać przygotowania pedagogicznego. Zezwala na to rozp. MEN z dn. 03.02.2009 r. W § 3 ust. 2 tego aktu czytamy, że w skład zespołu wchodzą osoby posiadające przygotowanie do pracy z małymi dziećmi o zaburzonym rozwoju psychoruchowym:

1)  pedagog posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności dziecka, w szczególności: oligofrenopedagog, tyflopedagog lub surdopedagog,

2)  psycholog,

3)  logopeda,

4)  inni specjaliści — w zależności od potrzeb dziecka i jego rodziny.

Małgorzata Tabaszewska

Czytaj również