MEN uprości pracę zespołów udzielających pomocy psychologiczno-pedagogicznej
MEN uprości pracę zespołów udzielających pomocy psychologiczno-pedagogicznej
Nowy model poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego, który od tego roku szkolnego obowiązuje już w gimnazjach, wymaga kilku poprawek - to wnioski, do których doszedł MEN po zakończeniu trwających od listopada 2010 r. działań pilotażowych.
Zdaniem resortu część regulacji rozp. MEN z dn. 17.11.2010 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. Nr 228, poz. 1487) budzi wątpliwości interpretacyjne, a to znacząco utrudnia pracę zespołów zajmujących się planowaniem, koordynowaniem i udzielaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych. Odpowiedni projekt nowelizacji został już upubliczniony przez MEN.
Największa potrzeba zmian ujawniła się w przypadku regulacji dotyczących powoływania zespołów, informowania rodziców o terminie spotkania zespołu czy wypełniania karty indywidualnych potrzeb ucznia. Brak precyzyjnych przepisów w tej materii skutkował szeregiem wątpliwości, a te z kolei doprowadziły do nadmiernej formalizacji czynności i działań wykonywanych przez pracowników szkół.
Zespoły bez zbędnych formalności
Choć nie ulega wątpliwości, że sama formuła zespołowej pracy nauczycieli i specjalistów sprawdziła się, to praktyka dotycząca tworzenia zespołów rozminęła się z intencją prawodawcy. W 2010 r. MEN wydał poradnik skierowany do dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek, w którym wyjaśniał, że zespół, o którym mowa w rozp. z dn. 17.11.2010 r., powinien być rozumiany „nie jako sformalizowany twór, ale swoista koalicja profesjonalistów działających dla dobra dziecka. Członkowie zespołu spotykają się przede wszystkim po to, aby wspólnie omówić sytuację dziecka i poszukiwać najlepszych form pomocy”. Pilotaż pokazał, że wielu dyrektorów interpretowało przepisy § 19 cyt. rozp. jako wprowadzające wymóg formalnego trybu tworzenia zespołów przy pomocy decyzji czy zarządzeń, wydawanych odrębnie dla każdego zespołu.
Dlatego też resort planuje usunąć z ww. regulacji określenie: „zespół tworzy dyrektor przedszkola, szkoły i placówki”, sugerujące jakoby niezbędna dla powstania zespołu była formalna decyzja czy zarządzenie dyrektora. Znowelizowane przepisy będą zawierały jedynie wskazanie, iż w przedszkolu, szkole i placówce udzielaniem i koordynowaniem pomocy zajmuje się zespół powołany dla danego ucznia, w skład którego wchodzą wszyscy nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych oraz specjaliści, prowadzący z tym uczniem zajęcia. Formuła zespołowej pracy z uczniem wymagającym wsparcia opiera się bowiem na przekonaniu, że to nauczyciele pracujący z nim na co dzień najlepiej znają jego potrzeby, mają bowiem możliwość obserwowania ucznia w różnych szkolnych sytuacjach.
Koordynacja pracy większej liczby zespołów
Obecnie jedna, wskazana przez dyrektora szkoły, osoba może koordynować pracą jedynie kilku zespołów. W projekcie nowelizacji proponuje się, by dyrektor szkoły mógł pod opiekę jednej osoby oddać więcej niż kilka zespołów. Decyzja dyrektora w tym zakresie powinna być uzależniona od możliwości organizacyjnych danej placówki.
Plan działań wspierających
Resort proponuje również zmianę zasad tworzenia planów działań wspierających – nowym elementem uwzględnianym w planie miałby być sposób dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia, w szczególności poprzez zastosowanie odpowiednich metod form pracy z uczniem. Dotychczasowa struktura planu nie pozwala na takie ujęcie – przepisy rozp. wyraźnie oddzielają bowiem te dwa elementy, jakimi są metody pracy z uczniem oraz zakres dostosowania wymagań edukacyjnych.
Ocena efektywności pomocy w każdym czasie
Istotną zmianą będzie rezygnacja z terminu dokonania przez zespół oceny efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielonej w danym roku szkolnym. Obecne przepisy nakazują dokonanie takiej oceny przed opracowaniem arkusza organizacji szkoły. Po nowelizacji ocena skuteczności udzielanej pomocy będzie mogła zostać dokonana w dowolnym, wyznaczonym przez dyrektora szkoły terminie.
Niekoniecznie list polecony
Obecnie obowiązujące przepisy nakazują dyrektorowi szkoły poinformować rodziców o terminie spotkania zespołu. Milczą jednak na temat sposobu realizacji tego obowiązku. Część dyrektorów informację o terminie spotkania przekazuje rodzicom w sposób sformalizowany, tj. listem poleconym, mimo że – jak zauważa MEN – przepisy wcale takiego wymogu nie wprowadziły. Zdaniem resortu nie jest to w ogóle konieczne – wystarczy, jeśli rodzice ucznia zostaną powiadomieni w sposób zwyczajowo przyjęty w danej placówce. Nie ma bowiem powodu, by informację o spotkaniu traktować inaczej niż np. informację o zebraniu z wychowawcą klasy. W takim kierunku idzie zmiana § 26 ust. 1 pkt 2 cyt. rozp.
Specjalista w zespole
Zwiększeniu skuteczności prac zespołu ma służyć proponowana przez MEN zmiana § 26 ust. 3 pkt 2 cyt. rozp., która umożliwi dyrektorom szkół zaproszenie na spotkanie zespołu innych osób, zwłaszcza lekarza, psychologa, pedagoga, logopedy lub innego specjalisty. Wymagana tutaj będzie jednak zgoda rodziców ucznia, dla którego powołano zespół.
Zdaniem resortu wiedza innych osób niezwiązanych ze szkołą, lecz dobrze znających problemy ucznia może okazać się bezcenna w kontekście wyboru właściwych metod i form pomocy.
Wypełnianie karty indywidualnych potrzeb ucznia
Znacznie uproszczona zostanie procedura wypełniania karty indywidualnych potrzeb ucznia. Praktykę w tym zakresie skomplikowała nie idąca po myśli prawodawcy interpretacja zapisów § 27 cyt. rozp. Zawarte w nich wskazanie, że w karcie zamieszcza się informację dotyczącą odpowiedniego orzeczenia, opinii lub rozpoznania dokonanego przez zespół, odczytywano jako wymóg wpisania do karty wszystkich informacji zawartych w orzeczeniach, opiniach, diagnozach i innych dokumentach.
Tymczasem w karcie chodzi jedynie o wskazanie, jaki rodzaj dokumentu (orzeczenie, opinia czy rozpoznanie) stanowi podstawę objęcia danego ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Nowe przepisy mają nie pozostawiać już w tym zakresie wątpliwości.
Przy okazji proponuje się też zrezygnować z zamieszczania w karcie adnotacji o sposobach udzielania pomocy uczniowi, zaleconych przez zespół oraz ostatecznie ustalonych przez dyrektora. Te same informacje znajdują się bowiem w planie działań wspierających.
Małgorzata Tabaszewska