Obwód to zasięg terytorialny szkoły, a nie konkretni uczniowie
Obwód to zasięg terytorialny szkoły, a nie konkretni uczniowie
Rada gminy ustala plan sieci prowadzonych przez gminę publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, a także określa granice obwodów tych szkół. W uchwale radni powinni wskazać zasięg terytorialny szkoły, a nie uczniów, którzy będą do niej uczęszczali - przypomina wojewoda dolnośląski w rozstrzygnięciu nadzorczym z dn. 18.10.2011 r. (Nr NK-N.4131.792.2011.JK8).
Stan faktyczny
Rada gminy L. dokonała nowelizacji uchwały w sprawie ustalenia sieci gimnazjów publicznych w L. oraz granic ich obwodów. W treści uchwały radni wprowadzili zmianę polegającą na dodaniu określenia „oraz przyjętych w drodze naboru uczniów z terenu gminy L. niezależnie od rejonizacji ustalonej w § 3 i § 6”, czym rozszerzyli zakres obwodu jednego z gimnazjów o osoby, które niezależnie od rejonizacji ustalonej we wskazanych regulacjach zostały przyjęte w drodze naboru.
Zapis ten unieważnił wojewoda dolnośląski – jego zdaniem doszło do istotnego naruszenia art. 17 ust. 4 u.s.o. oraz § 5 ust. 1 pkt 2 rozp. MENiS z dn. 20.02.2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz.U. Nr 26, poz. 232, z późn. zm.). W ocenie organu nadzoru w trakcie określania granic obwodów rada była władna wyłącznie do określenia granic terytorialnych tego obwodu. Nie było podstaw prawnych do zawierania w treści przedmiotowej uchwały zapisów stanowiących, że w skład obwodu wchodzą określeni uczniowie.
Z uzasadnienia wojewody
Określenie obwodu szkoły polega na wskazaniu jej zasięgu terytorialnego, a co za tym idzie, określeniu miejscowości, ich części czy też ulic, które składają się na określony obwód. Obwód nie obejmuje natomiast wskazania osób fizycznych, w tym przypadku uczniów, którzy będą uczęszczali do danej szkoły – stwierdził wojewoda w ww. rozstrzygnięciu.
Zgodnie z art. 17 ust. 4 u.s.o. rada gminy ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy. W przypadku publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez inne organy określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami.
Zdaniem wojewody, choć u.s.o. nie definiuje pojęcia „obwód”, wystarczających wskazówek do właściwej jego interpretacji dostarcza art. 58 ust. 2 tej ustawy, który określa, co musi się znaleźć w treści aktu założycielskiego szkoły. Zgodnie z tą regulacją akt założycielski szkoły publicznej (np. gimnazjum) określa także jej zasięg terytorialny (obwód), w szczególności nazwy miejscowości (w miastach nazwy ulic lub ich części) należących do jej obwodu.
Tymczasem radni w zakwestionowanej przez wojewodę uchwale postawili znak równości między obwodem szkoły a uczniami do niej uczęszczającymi. Wynikało to z błędnej interpretacji użytego w ustawie pojęcia „obwód”. Jak podkreśla wojewoda, przyjęcie do szkoły ucznia spoza jej obwodu nie powoduje zmiany obwodu tej szkoły. W uzasadnieniu do rozstrzygnięcia czytamy: „Samo precyzyjne określenie zasięgu terytorialnego szkoły nie wyklucza tego, że będą mogli do niej uczęszczać uczniowie, którzy de facto, zgodnie z ustalonymi przez radę zasiągami terytorialnymi obwodów, powinni uczęszczać do innych szkół. Fakt ten nie wpływa jednakże na zakres obwodu szkoły”.
Mimo że obwód szkoły obejmuje precyzyjnie określony obszar terytorialny, do danej szkoły mogą uczęszczać także uczniowie spoza tego obwodu. Wynika to z § 5 ww. rozp. MENiS z dn. 20.02.2004 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 232, z późn. zm.), który określa sposób przyjmowania dzieci do gimnazjum ogólnodostępnego prowadzonego przez gminę lub innego należącego do sieci gimnazjów ustalanej przez gminę. Pkt 2 tej regulacji stanowi, że na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) do I klasy gimnazjum przyjmowani są również absolwenci szkół podstawowych zamieszkali poza obwodem danego gimnazjum, w przypadku gdy gimnazjum dysponuje wolnymi miejscami. Z urzędu przyjmowani są absolwenci szkół podstawowych zamieszkali w obwodzie danego gimnazjum (pkt 1).
Małgorzata Tabaszewska