Szkoły dostaną od MEN oprogramowanie do prowadzenia lokalnych baz danych SIO
Szkoły dostaną od MEN oprogramowanie do prowadzenia lokalnych baz danych SIO
Nowy system informacji oświatowej ruszy z dniem 30 kwietnia 2012 r. Szkoły i placówki oświatowe zobowiązane do prowadzenia lokalnych baz danych SIO o odpowiedni sprzęt muszą zadbać same. Od resortu dostaną jedynie oprogramowanie służące do obsługi systemu. Certyfikowane oprogramowanie, dostosowane do współpracy z nowym SIO, wkrótce będzie można też nabyć na rynku. W resorcie trwają właśnie prace nad jednolitym standardem komunikacji i bezpieczeństwa w zakresie oprogramowania oferowanego przez prywatne podmioty.
Propozycje rozwiązań legislacyjnych MEN przedstawił w projekcie z dn. 05.10.2011 r. (rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dla sprzętu oraz oprogramowania służącego prowadzeniu lokalnych baz danych SIO, a także warunków technicznych przekazywania i pozyskiwania danych z bazy SIO).
MEN udostępni oprogramowanie, ale nie da sprzętu
Lokalną bazę danych prowadzić będzie każda szkoła i placówka oświatowa – znajdą się w niej zbiory danych o szkole, uczniach i nauczycielach. Ustawa z dn. 15.04.2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 139, poz. 814, ze zm.) nakłada na te jednostki obowiązek przekazywania danych do bazy danych SIO oraz uprawnia je do pozyskiwania niektórych danych z tej bazy. Obie te czynności, tj. przekazywanie i pozyskiwanie danych, wymagają komunikacji między lokalną bazą danych a bazą danych SIO, czyli zbiorem centralnym.
Do tego zaś potrzebne są: primo odpowiednia baza sprzętowa – tzn. taka, która spełnia minimalne wymagania techniczne określone dla sprzętu przeznaczonego do obsługi oprogramowania SIO, oraz secundo – oprogramowanie umożliwiające bezpieczną i sprawną obsługę baz danych SIO. O pierwszy element, czyli sprzęt, szkoły muszą zadbać same – rola resortu ogranicza się tu wyłącznie do wskazania minimalnych wymagań technicznych sprzętu komputerowego, koniecznych, by zapewnić niezawodną pracę systemu teleinformatycznego używanego przez SIO. Szkoły będą więc musiały sprawdzić, czy sprzęt, którym dysponują, posiada wymagane parametry. W większości placówek taka weryfikacja powinna zakończyć się pozytywnie – od 2005 roku do szkół dostarczany jest sprzęt komputerowy w ramach projektu budowy szkolnych pracowni internetowych, a to właśnie specyfikacja tego sprzętu posłużyła MEN za podstawę do określenia minimalnych wymagań technicznych związanych z obsługą SIO. Jeśli jednak okaże się, że szkoła nie dysponuje odpowiednim sprzętem, konieczne będzie doposażenie takiej placówki – resort nie przewiduje w takim wypadku innych źródeł finansowania niż środki własne organów prowadzących.
MEN udostępni natomiast bezpłatnie specjalne oprogramowanie, dzięki któremu możliwa będzie komunikacja z SIO. Będą mogły z niego korzystać szkoły, które nie zdecydują się na zakup oprogramowania na rynku. Będzie bowiem i taka możliwość.
Oprogramowanie komercyjne? Tak, ale tylko z certyfikatem
Art. 95 cyt. ustawy daje szkołom i placówkom możliwość wyboru oprogramowania, z którego będą korzystać w celu prowadzenia baz danych. Dozwolone będzie używanie zarówno oprogramowania stworzonego przez MEN i udostępnionego nieodpłatnie użytkownikom SIO, jak również innych programów komputerowych służących do obsługi SIO dostępnych na rynku, pod warunkiem, że posiadać one będą certyfikat zgodności z SIO.
O taki certyfikat będzie mógł wystąpić każdy przedsiębiorca lub inny podmiot oferujący oprogramowanie komercyjne. Złożenie wniosku uruchomi postępowanie homologacyjne, w drodze którego wyznaczona przez MEN jednostka odpowiedzialna za przeprowadzenie tego postępowania i wydanie certyfikatu zbada, czy dany produkt spełnia warunki techniczne określone w rozp. Jeśli postępowanie homologacyjne zakończy się pozytywnie, oprogramowanie uzyska certyfikat zgodności z SIO i będzie mogło być oferowane szkołom i placówkom oświatowym.
Wymogi dotyczące oprogramowania komercyjnego MEN zawarł w § 3 projektowanego rozp. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu oprogramowanie komercyjne zapewnia komunikację lokalnej bazy danych SIO z systemem teleinformatycznym używanym przez SIO za pośrednictwem Web Services, w trybie asynchronicznym i synchronicznym oraz posiada certyfikat zgodności z SIO w zakresie ww. warunków.
Na szczególne podkreślenie zasługuje tu wprowadzenie możliwości komunikowania się z bazą danych w dwóch trybach: synchronicznym i asynchronicznym. Z pierwszym mamy do czynienia wtedy, kiedy bezpośrednio po wysłaniu komunikatu do bazy danych SIO użytkownik systemu otrzymuje odpowiedź – inaczej mówiąc, transmisja danych odbywa się w czasie rzeczywistym. W trybie asynchronicznym użytkownik nie otrzyma odpowiedzi natychmiast, zostanie ona wygenerowana w innym czasie. Wprowadzenie dwóch sposobów komunikacji dyktują względy wydajnościowe – nie jest bowiem możliwe synchroniczne przetwarzanie wszystkich żądań przychodzących do bazy danych SIO.
Resort podkreśla, że wprowadzenie jednolitych wymagań technicznych oraz standardów komunikacji i bezpieczeństwa w zakresie oprogramowania oferowanego na rynku „zniweluje ryzyko w zakresie komunikacji z SIO wynikające z potencjalnej różnorodności oprogramowania oferowanego przez podmioty prywatne”.
Dane zaszyfrowane
Zgodnie z wymogami ustawy z dn. 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.) w nowym SIO możliwe będzie zidentyfikowanie osoby fizycznej upoważnionej do dostępu do bazy danych SIO. Ułatwi to kontrolę dostępu oraz eliminowanie dostępu osób nieuprawnionych.
Ponadto zgromadzone w SIO dane osobowe uczniów i nauczycieli zostaną zaszyfrowane, tak by ich przekazywanie i pozyskiwanie odbywało się bezpiecznie. Obowiązek szyfrowania danych osobowych zawiera § 11 projektowanego rozp. Jednocześnie stanowi on, że mechanizmy szyfrowania innych danych – tj. innych niż dane osobowe – będą wprowadzane i aktualizowane w miarę potrzeb.
Małgorzata Tabaszewska