Wyższa subwencja oświatowa, ale mniej pieniędzy w rezerwie
Wyższa subwencja oświatowa, ale mniej pieniędzy w rezerwie
Planowana na rok 2012 wysokość subwencji oświatowej będzie wyższa o 4,8% w stosunku do kwoty obowiązującej w roku 2011. O ponad połowę zmniejszy się jednak tzw. rezerwa corocznie wydzielana z kwoty subwencji. Dla samorządów oznacza to mniej pieniędzy na finansowanie dodatkowych zadań związanych z prowadzeniem szkół.
Subwencja pokryje podwyżki
W dniu 07.10.2011 r. Minister Finansów poinformował jednostki samorządu terytorialnego o planowanych rocznych kwotach części subwencji ogólnej oraz o rocznych wpłatach, wynikających z projektu ustawy budżetowej na rok 2012, jak również o planowanych udziałach we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Planowana wysokość części oświatowej subwencji ogólnej dla j.s.t. w roku 2012 to 38.711.095 tys. zł. Z podziału ogólnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej wyłączona zostanie rezerwa w wysokości 0,25%, tj. 96.779.920 zł. W efekcie do samorządów trafi 38.614.315.080 zł, w tym:
- do gmin – 23.285.885.651 zł,
- do powiatów – 14.550.125.199 zł,
- do województw – 778.304.230 zł.
Jak informuje MF, w powyższych wielkościach kwotowych uwzględnione zostały: kwota bazowa, kwota uzupełniająca na realizację zadań szkolnych oraz kwota na zadania pozaszkolne.
Wzrost subwencji oświatowej uwzględnia przechodzące na rok 2012 skutki tegorocznej podwyżki wynagrodzeń nauczycieli (o 7% od 01.09.2011 r.) oraz planowaną na przyszły rok podwyżkę płac tej grupy zawodowej – zgodnie z projektem ustawy budżetowej na rok 2012 wynagrodzenia nauczycieli wzrosną od 01.09.2012 r. o 3,8%. Zwiększenie subwencji oświatowej to także odpowiedź na zmiany w liczbie i strukturze awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez samorządy.
Niewykluczone, że ostateczna wysokość subwencji oświatowej będzie inna niż planowana, a to za sprawą odsunięcia w czasie reformy obniżenia wieku szkolnego. Planując wysokość kwoty subwencji, zakładano, że od 01.09.2012 r. liczba uczniów szkół podstawowych i szkół muzycznych I stopnia zwiększy się o 14,1%. Ponieważ wzrost ten miałby dotyczyć 1/3 roku budżetowego, liczbę uczniów ww. szkół przyjętą do podziału subwencji oświatowej na rok 2012 zwiększono o 4,7%. Dziś już jednak wiemy, że obowiązek szkolny najprawdopodobniej obejmie wszystkie sześciolatki dopiero we wrześniu 2013 r. Ostatecznie zdecyduje o tym Parlament, bowiem konieczna będzie zmiana ustawy o systemie oświaty.
Mniej środków na łatanie dziur
Fiaskiem zakończyły się starania samorządów o utrzymanie dotychczasowej wysokości rezerwy subwencji oświatowej. Przeciwko zmniejszeniu rezerwy z dotychczasowych 0,6% do 0,25% protestowały Związek Gmin Wiejskich i Związek Powiatów Polskich.
Ze „środków rezerwowych” realizowane są m.in. wydatki, których gminy nie są w stanie przewidzieć na początku roku budżetowego, w momencie konstruowania budżetu – np. remonty i naprawy szkód powstałych w wyniku zdarzeń losowych i klęsk żywiołowych. Z tej puli j.s.t. pokrywają też koszty wdrażania reform systemowych, jak obniżenie wieku szkolnego, oraz wydatki na odprawy dla nauczycieli. W trakcie dyskusji o przyszłości rezerwy ZPP zaproponował nawet, by kryteria podziału tych środków rozszerzyć o dofinansowanie kosztów tworzenia gabinetów lekarskich w szkołach. Rezerwa miałaby oczywiście pozostać na dotychczasowym poziomie. Pomysł nie uzyskał akceptacji zespołu ds. edukacji Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
W 2012 r. samorządy podzielą między siebie niecałe 100 mln zł (dla porównania – tegoroczna rezerwa wynosi 210 mln zł). O tym, ile i na co będą mogły przeznaczyć, zadecydują kryteria, które MEN ogłosi na początku przyszłego roku.
Małgorzata Tabaszewska