Owoce w szkole po raz trzeci - rozp. MRiRW
Owoce w szkole po raz trzeci - rozp. MRiRW
Problemy z nadwagą wśród dzieci i młodzieży to zjawisko coraz częściej spotykane nie tylko w Polsce, ale w większości krajów Starego Kontynentu. Jego skala skłoniła Komisję Europejską do zaprojektowania odpowiednich działań zapobiegawczych i promocyjnych. W ten właśnie sposób zrodził się pomysł wdrożenia programu „Owoce w szkole”, który w zamierzeniu ma promować zdrową żywność już na najwcześniejszym etapie edukacji szkolnej. Trzecia edycja programu wystartuje w Polsce w nowym roku szkolnym.
Koszt realizacji w Polsce trzeciej już odsłony programu wyniesie ok. 12,3 mln euro, z czego ponad 9,2 mln pochodzić będzie ze środków europejskich. Na pomocy unijnej skorzystać mogą zarówno szkoły, jak i przedsiębiorcy, którzy zdecydują się dostarczać owoce i warzywa. Wszyscy potencjalni beneficjenci mogą już zapoznać się z warunkami przystąpienia do programu, które określono w rozp. MRiRW z dn. 11.08.2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań realizowanych przez Agencję Rynku Rolnego związanych z wdrożeniem na terytorium RP programu „Owoce w szkole”, zw. dalej „rozp. MRiRW”.
Podobnie jak przed rokiem, program obejmuje udostępnianie dzieciom uczęszczającym do klas I–III szkół podstawowych oraz ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia (zw. dalej szkołami podstawowymi) owoców, warzyw i soków (ściśle: jabłek, gruszek, truskawek, marchwi, rzodkiewek, papryki słodkiej, soków owocowych, warzywnych lub owocowo-warzywnych). Udostępnianie ww. produktów może odbywać się w jednym z poniższych bądź też obu okresach:
1) 10.10.2011 r. – 10.02.2012 r. (pierwszy etap),
2) 30.01.2012 r. – 15.06.2012 r. (drugi etap).
Wymagany wniosek
Jak wynika z tytułu rozp., wdrożenie programu leżeć będzie w gestii Agencji Rynku Rolnego. To do dyrektorów oddziałów terenowych Agencji składać należy wnioski o zatwierdzanie podmiotów, którym może być przyznane wsparcie. O zatwierdzenie, o którym mowa powyżej, ubiegać się może szereg podmiotów, wymienionych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 288/2009, zw. dalej „rozp. Komisji”. Są wśród nich także szkoły podstawowe, które powinny złożyć odpowiedni wniosek o zatwierdzenie w terminie do dnia:
a) 12.09.2011 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w pierwszym etapie programu bądź w obu etapach,
b) 10.11.2011 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w drugim etapie programu.
Wnioskowi powinna towarzyszyć odpowiednia dokumentacja, zgodnie z wymaganiami ustanowionymi przez rozp. Komisji, jak również rozp. MRiRW. Zgodnie z pierwszym z wymienionych aktów zatwierdzenie uwarunkowane jest następującymi zobowiązaniami (w formie pisemnej) wobec właściwych władz:
-
do używania produktów finansowanych w ramach programu „Owoce w szkole” ustanowionego zgodnie z postanowieniami rozp. Komisji lub też do nich dostosowanego wyłącznie do spożycia przez wychowanków placówki oświatowej lub placówek objętych wnioskiem o pomoc;
-
do zwrotu wszelkiej nienależnie wypłaconej pomocy, w odniesieniu do danych ilości produktów, jeżeli okazałoby się, że produkty nie zostały rozdzielone dzieciom z grupy docelowej (uczęszczającym regularnie do dowolnego typu placówki oświatowej zarządzanej lub uznawanej przez właściwe organy państwa członkowskiego), albo że pomoc została wypłacona dla produktów, które nie kwalifikują się do objęcia pomocą zgodnie z rozp. Komisji;
-
w przypadku stwierdzenia nadużycia lub ciężkiego zaniedbania – do zwrotu kwoty odpowiadającej różnicy między kwotą pierwotnie wypłaconą a kwotą, do której wnioskodawca jest uprawniony;
-
do sporządzenia dokumentów towarzyszących, na żądanie udostępnianych właściwym organom;
-
do poddania się wszelkim kontrolom, o jakich zadecyduje właściwy organ państwa członkowskiego, w szczególności kontroli rejestrów oraz kontroli fizycznej.
Zgodnie zaś z rozp. MRiRW do wniosku o zatwierdzenie szkoła podstawowa dołącza (na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję) oświadczenie zawierające:
a) zobowiązanie do:
-
prowadzenia dokumentacji magazynowej oraz księgowej dotyczących działań związanych z zakupem i udostępnianiem owoców i warzyw w ramach programu,
-
zakupu owoców i warzyw oraz udostępniania ich dzieciom zgodnie ze sposobem określonym w załączniku do rozporządzenia,
-
składania wniosków o pomoc obejmującą wyłącznie owoce i warzywa dostarczone i udostępnione zgodnie ze sposobem określonym w załączniku do rozporządzenia,
-
realizacji przewidzianych w programie środków towarzyszących,
-
przekazywania Agencji danych w zakresie niezbędnym do monitorowania realizacji programu (dane przekazywane są Agencji na opracowanym i udostępnionym przez nią formularzu),
b) określenie:
-
liczby dzieci w klasach I–III, w których imieniu rodzice lub opiekunowie prawni wyrazili zgodę na uczestnictwo w programie, uczęszczających do szkoły podstawowej,
-
okresów dostarczania owoców i warzyw do szkoły podstawowej oraz liczbę i skład proporcji owoców i warzyw w odniesieniu do sposobów ich udostępniania, określonych w rozp. MRiRW.
Uczestnictwo bez zatwierdzenia
W programie mogą też uczestniczyć te spośród szkół, które nie ubiegały się o zatwierdzenie. Wspomniane szkoły zyskują możliwość udostępniania dzieciom owoców i warzyw dostarczanych przez dostawców, którzy uzyskali zatwierdzenie, jeżeli zgłoszą zamiar uczestnictwa do właściwego ze względu na miejsce położenia szkoły oddziału terenowego Agencji. Powinny to jednak uczynić w przewidzianych rozporządzeniem terminach:
a) do dnia 12.09.2011 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w pierwszym etapie programu bądź w obu etapach; do 21.09.2011 r. na stronie internetowej administrowanej przez Agencję opublikowana zostanie lista zakwalifikowanych szkół, w tym samym terminie opublikowana zostanie lista dostawców ubiegających się o możliwość udostępniania owoców i warzyw w okresie od 10.10.2010 r. do 10.02.2011 r., którzy otrzymali zatwierdzenie;
b) do dnia 10.11.2011 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w drugim etapie programu; lista zakwalifikowanych szkół zostanie w tym wypadku opublikowana przez Agencję do dnia 07.12.2011 r., z kolei lista dostawców posiadających zatwierdzenie – do 21.12.2011 r.
Szkoła powinna w tym wypadku dołączyć do zgłoszenia oświadczenie zawierające zobowiązanie do:
-
prowadzenia bieżącej ewidencji dostarczanych w ramach programu owoców i warzyw;
-
udostępniania owoców i warzyw dzieciom zgodnie ze sposobem określanym w załączniku do rozp. MRiRW;
-
realizacji środków towarzyszących;
-
przekazywania Agencji danych w zakresie niezbędnym do monitorowania realizacji programu.
Szkoły umieszczone na liście Agencji uprawnione są do zawierania nieodpłatnych umów dostarczania owoców i warzyw z dostawcami, którzy otrzymali zatwierdzenie. Umowy te określają w szczególności:
-
liczbę dzieci w klasach I–III, uczęszczających do szkoły podstawowej, w których imieniu rodzice lub opiekunowie prawni wyrazili zgodę na uczestnictwo w programie;
-
okresów dostarczania owoców i warzyw do szkoły podstawowej oraz liczbę i skład porcji owoców i warzyw w odniesieniu do sposobów udostępniania tych warzyw i owoców, określonych w rozp. MRiRW.
Szkoła podstawowa, umieszczona na liście Agencji, zawiera tego rodzaju umowę na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Umowa może zostać zawarta wyłącznie z jednym dostawcą, który uzyskał zatwierdzenie.
Wniosek o pomoc i zasady wypłaty środków
Wniosek o pomoc składa się po upływie pięciu tygodni udostępniania owoców i warzyw lub po zakończeniu dziesięciotygodniowego okresu udostępniania owoców i warzyw w danym semestrze. Wniosek taki zawiera wysokość pomocy, o jaką ubiega się wnioskodawca, a także informacje wymagane rozp. Komisji. W ich zakres wchodzą:
-
ilość dystrybuowanych produktów;
-
nazwa i adres lub nr identyfikacyjny placówki oświatowej lub władz oświatowych, do których odnoszą się informacje wspomniane w punkcie powyżej;
-
liczba dzieci uczęszczających do placówek oświatowych objętych programem, a należących do grupy docelowej wskazanej w strategii przez dane państwo członkowskie.
Pomoc jest przyznawana i wypłacana w wysokości stanowiącej iloczyn zryczałtowanej stawki pomocy na jedną partię owoców i warzyw wynoszącej 1,09 zł oraz liczby porcji owoców i warzyw udostępnionych dzieciom na podstawie umowy albo oświadczenia szkoły podstawowej, o którym wyżej mowa.
Wyjątek w tym zakresie stanowi sytuacja, gdy niektóre owoce lub warzywa nie znalazły się w składzie żadnej z porcji owoców i warzyw udostępnionych dzieciom w danym okresie. Pomoc, w przeliczeniu na porcje owoców i warzyw udostępnione jednemu dziecku, przyznaje się wówczas i wypłaca w wysokości pomniejszonej o iloczyn ww. stawki oraz liczby takich owoców lub warzyw.
Jeżeli wszystkie warunki wypłaty pomocy zostały spełnione, jej przyznanie i wypłata odbywają się w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia prawidłowo wypełnionego, ważnego wniosku o pomoc (określenie formy i zawartości ważnego wniosku o pomoc leży w gestii państw członkowskich).
Udostępnianie owoców i warzyw
Liczba porcji, jakie przypadną na każde dziecko, nie została w rozp. MRiRW sztywno określona. Zależy ona bowiem od tego, jak dużym powodzeniem będzie się cieszyła tegoroczna edycja programu. W zależności zatem od tego, jak duża część dzieci w grupie docelowej objęta zostanie programem, liczba porcji przypadających na każde dziecko w trakcie jego trwania wynieść może odpowiednio 18, 27 bądź 36 (w zeszłym roku szkolnym – odpowiednio 20, 30 i 40).
Wspomniana liczba porcji określana jest przez Agencję w oparciu o posiadane przez nią dane. Informacja w tym zakresie zamieszczona zostanie na stronie internetowej administrowanej przez Agencję w terminie do dnia:
a) 07.10.2011 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w pierwszym etapie programu;
b) 26.01.2012 r. – w przypadku udostępniania owoców i warzyw w drugim etapie programu.
Porcje udostępniane będą dzieciom w 9 wybranych tygodniach w okresach trwania programu, przy czym każda z nich udostępniana będzie innego dnia. W zależności od ich całkowitej liczby (18, 27 albo 36), na każde dziecko przypadną odpowiednio 2, 3 albo 4 porcje tygodniowo.
Tomasz Biegański