Jakie pensum logopedy?
Jakie pensum logopedy?
Zarząd Główny ZNP zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o wystąpienie do SN w sprawie podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów dotyczących zatrudniania w szkołach i placówkach m.in. psychologów, logopedów i pedagogów. Jak w swoim piśmie zauważyli przedstawiciele związku, w orzecznictwie funkcjonują konkurencyjne interpretacje wspomnianych unormowań, co skutkuje trudnościami w ich stosowaniu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych mogą być zatrudniani nauczyciele-psycholodzy, nauczyciele-pedagodzy, nauczyciele-logopedzi i nauczyciele-doradcy zawodowi. Kwalifikacje niezbędne do zajmowania ww. stanowisk określa rozp. MEN z dn. 12.03.2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. z 2009 r. Nr 50, poz. 400).
Ponadto w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom realizują specjaliści, w szczególności psycholodzy, pedagodzy, logopedzi i doradcy zawodowi. Taką ewentualność dopuszcza wydane na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 u.s.o. rozp. MEN z dn. 17.11.2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach i placówkach (Dz.U. z 2010 r. Nr 228, poz. 1487), zwane dalej „nowym rozp. w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej”.
Podobne zapisy znajdowały się w rozp. MENiS z dnia 07.01.2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003 r. Nr 11, poz. 114), zwanym dalej „uchylonym rozp. w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej”. W myśl tegoż aktu w przedszkolu, szkole i placówce mogli być zatrudniani pedagog, psycholog, logopeda, a także doradca zawodowy.
Jak zauważa w swoim wystąpieniu Zarząd Główny ZNP, przytoczone powyżej przepisy były interpretowane odmiennie przez różne składy sędziowskie. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczyły zwłaszcza kwestii określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, który obowiązana jest realizować osoba zatrudniona na stanowisku nauczyciela-psychologa, pedagoga, logopedy i doradcy zawodowego oraz osoba zatrudniona na stanowisku specjalisty, o którym mowa w rozp. (zarówno nowym, jak i uchylonym) w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Z treści wyroku SN z dn. 25.01.2007 r., sygn. I PK 195/06 (OSNP 2008 nr 5-6, poz. 62) wynika, że przeniesienie nauczyciela mianowanego na stanowisko logopedy w szkole powoduje określenie jego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 42 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, który to przepis stosuje się w przypadku nauczycieli. SN zauważył także, iż uchylone rozp. w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej przewidywało możliwość zatrudniania pedagogów, psychologów i logopedów jako specjalistów, nie zaś jako nauczycieli. Zdaniem SN do tych specjalistów znajdował z kolei zastosowanie art. 42 ust. 7 pkt 3 KN, stanowiący o określeniu czasu ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin przez organ prowadzący szkołę.
Zupełnie odmienny pogląd w przedmiotowej sprawie wyraził SN w wyroku z dn. 11.01.2011 r., sygn. I PK 153/10. Skład orzekający sprzeciwił się konkluzji, jakoby do nauczycieli zatrudnianych na stanowisku logopedy i specjalistów-logopedów zatrudnianych na podstawie rozp. (uchylonego albo nowego) w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej należało stosować różne regulacje dotyczące czasu pracy. W opinii SN art. 42 KN, podobnie jak pozostałe przepisy tejże ustawy, odnosi się wyłącznie do nauczycieli (w rozumieniu art. 3 pkt 1 KN), a nie innych grup zawodowych. Jeżeli zatem przepis ten w żadnym miejscu nie wymienia stanowiska specjalisty, przewiduje natomiast w ust. 7 pkt 3 m.in. stanowiska pedagoga i logopedy, o których mowa w przepisach uchylonego rozp. o pomocy psychologiczno-pedagogicznej, to jednoznacznie przesądza to o możliwości zatrudnienia na tych stanowiskach osób będących nauczycielami.
Porównanie przytoczonych fragmentów orzeczeń SN prowadzi do wniosku, że poszczególne składy sędziowskie skłoniły się ku wzajemnie wykluczającym się interpretacjom obowiązujących przepisów. Skutkuje to daleko idącą niepewnością co do sposobu ich stosowania. W związku z powyższym, jak już nadmieniono we wstępie, na ręce RPO trafił list Zarządu Głównego ZNP. W liście zawarta została prośba o wystąpienie do SN w sprawie podjęcia stosownej uchwały, objaśniającej ww. przepisy.
Tomasz Biegański