Zmiany w egzaminie maturalnym od 01.09.2011 r.
Zmiany w egzaminie maturalnym od 01.09.2011 r.
Z dniem 1 września br. w rozporządzeniu MEN z dnia 30.04.2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 83, poz. 562, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem", nastąpi szereg zmian dotyczących egzaminu maturalnego.
Wszystko to za sprawą rozporządzenia MEN z dnia 20.08.2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 156, poz. 1046), zwanego dalej „rozporządzeniem zmieniającym”.
Język mniejszości narodowej
Do listy przedmiotów dodatkowych, z których można zdawać egzamin maturalny w części ustnej dodano język mniejszości narodowej. Do tego egzaminu będą mogły przystąpić osoby, które nie są absolwentami szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości narodowej (absolwenci wymienionych oddziałów mają obowiązek przystąpić do egzaminu z tegoż języka).
W rozporządzeniu doprecyzowano ponadto, że absolwenci szkół lub oddziałów z nauczaniem języka mniejszości narodowej nie mogą wybrać języka tej mniejszości narodowej na egzaminie maturalnym z języka obcego nowożytnego jako przedmiotu obowiązkowego. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zasad przeprowadzania egzaminu maturalnego, wspomniani absolwenci są obowiązani zdawać egzamin maturalny w części obowiązkowej zarówno z języka mniejszości narodowej, jak również z języka obcego nowożytnego.
Język nowożytny
Rozporządzenie zmieniające wprowadza szereg zmian dotyczących części ustnej egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego. W myśl wprowadzonych zmian dla części ustnej nie będzie określany poziom tego egzaminu, analogicznie jak w przypadku części ustnej egzaminu z języka polskiego, języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego. Z kolei absolwenci szkół i oddziałów dwujęzycznych, którzy wybrali jako przedmiot dodatkowy język obcy nowożytny będący drugim językiem nauczania, zyskają możliwość zdawania tego egzaminu w części ustnej albo w części pisemnej albo w obu tych częściach na poziomie określonym w standardach wymagań dla szkół i oddziałów dwujęzycznych.
Zestaw zadań egzaminacyjnych w części ustnej egzaminu maturalnego z języka nowożytnego będzie się składał z trzech zadań sprawdzających umiejętności tworzenia wypowiedzi ustnej, językowego zachowania się odpowiedniego do sytuacji komunikacyjnej oraz przetwarzania tekstu i materiału ikonograficznego. Wydłużeniu (z 10 do 15 minut) ulegnie czas trwania tego egzaminu (zarówno w przypadku, gdy język ten stanowi przedmiot obowiązkowy, jak i wtedy, gdy jest on przedmiotem dodatkowym). Zmiana ta wynika z faktu, iż egzamin zdawany będzie przez znaczącą większość maturzystów na jednym poziomie (nie będzie się przeprowadzać egzaminu dla absolwentów przystępujących do egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego w części ustnej na poziomie rozszerzonym).
W związku z pozostawieniem odrębnego poziomu części ustnej egzaminu z języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych, zdawanego jako przedmiot dodatkowy na poziomie dwujęzycznym, egzamin odbywać się będzie w formie analogicznej do dotychczasowej. Podczas gdy jednak pod rządami obecnych przepisów absolwenci oddziałów lub szkół dwujęzycznych mogą zdawać egzamin z języka obcego będącego dla nich drugim językiem nauczania na poziomie dwujęzycznym w części obowiązkowej egzaminu maturalnego, od roku szkolnego 2011/2012 będą mogli przystąpić do egzaminu z tego języka na poziomie dwujęzycznym, wybierając ów język jako przedmiot dodatkowy. Co istotne, w takim wypadku na świadectwie zostanie wpisany poziom egzaminu.
Zmiany legislacyjne, choć już nie tak rozległe, nie ominęły także części pisemnej egzaminu z języka nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych, zdawanego jako przedmiot dodatkowy na poziomie dwujęzycznym. Począwszy od zbliżającego się roku szkolnego wspomniana część egzaminu ulegnie skróceniu z 240 do 180 minut.
Zmiany w przepisach dotyczących egzaminu z języka nowożytnego skutkowały także koniecznością dokonania odpowiednich modyfikacji w innych postanowieniach rozporządzenia, np.:
-
w sali egzaminacyjnej podczas egzaminu ustnego z języka obcego nowożytnego będzie mógł przebywać tylko jeden zdający – taka zmiana wynika faktu, iż egzamin będzie składał się z jednej części a zdający nie będzie potrzebował dodatkowego czasu na przygotowanie się do udzielania odpowiedzi; wyjątkiem będzie część ustna egzaminu z języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych, zdawanego jako przedmiot dodatkowy na poziomie dwujęzycznym (§ 75 rozporządzenia), w przypadku którego absolwent będzie miał czas na zapoznanie się z treścią wylosowanego tekstu, a tym samym w sali może przebywać jeden zdający i jeden przygotowujący się.
-
w związku z pozostawieniem odrębnego poziomu części ustnej egzaminu z języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych, zdawanego jako przedmiot dodatkowy, okręgowe komisje egzaminacyjne będą zobowiązane do opracowania zestawu zadań egzaminacyjnych dla poziomu „dwujęzycznego”;
-
w rozporządzeniu dokonano pomniejszych zmian dotyczących składanych przez maturzystów deklaracji o przystąpieniu do egzaminu.
Dawni absolwenci
W myśl § 63 ust. 4 rozporządzenia w przypadku likwidacji lub przekształcenia szkoły absolwent, który ukończył szkołę we wcześniejszych latach i zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego, obowiązany jest złożyć do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej deklarację wraz ze świadectwem ukończenia szkoły. Absolwent składa deklarację wraz ze świadectwem ukończenia szkoły w terminie do 31 grudnia roku szkolnego, w którym przeprowadzany jest egzamin maturalny.
Absolwenci, o których mowa powyżej, nie mają obowiązku składania do okręgowej komisji egzaminacyjnej deklaracji wstępnej. Dotychczas musieli jedynie złożyć ostateczną deklarację do dnia 7 lutego roku szkolnego, w którym zamierzają przystąpić do egzaminu maturalnego. W praktyce wspomniani absolwenci nierzadko zgłaszali się do okręgowych komisji egzaminacyjnych w ostatnim dopuszczalnym terminie, pozostawiając dyrektorom okręgowych komisji egzaminacyjnych zbyt mało czasu na rozpatrzenie złożonych wniosków i skierowanie tych osób do szkoły, w której przystąpią do egzaminu maturalnego. To właśnie takie doświadczenia komisji związane z przyjmowaniem deklaracji skłoniły prawodawcę do dokonania zmian w obowiązującym stanie prawnym.
W rozporządzeniu pojawiły się także nowe regulacje uwzględniające osoby, które zamierzają przystąpić do egzaminu maturalnego, a świadectwo ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej uzyskały na podstawie egzaminów eksternistycznych. Unormowań dotyczących tych osób nie było w dotychczasowych przepisach.
Bibliografia
W rozporządzeniu zmieniającym określony został inny niż dotychczas termin, w jakim zdający ma złożyć bibliografię wykorzystywaną do opracowania tematu prezentowanego w części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego, języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego. Zgodnie z wchodzącymi w życie przepisami maturzysta będzie musiał to uczynić na 4 tygodnie przed terminem rozpoczęcia części pisemnej egzaminu maturalnego. Od dnia 1 września br. zacznie również funkcjonować zapis, zgodnie z którym warunkiem przystąpienia do części ustnej egzaminu ze wspomnianych przedmiotów jest złożenie bibliografii. Osoba, która nie zadośćuczyni wspomnianemu wymogowi nie zostanie dopuszczona do części ustnej egzaminu.
Teksty literackie
W obowiązującym stanie prawnym teksty literackie egzaminu pisemnego z języka polskiego i języka mniejszości narodowej były wskazywane w informatorze, o którym mowa w § 62 rozporządzenia. W związku jednak z faktem, iż zakres wymagań obowiązujących na egzaminie maturalnym określają przepisy rozporządzenia MEN z dnia 10.08.2001 r. w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzenia sprawdzianu i egzaminów (Dz. U. Nr 92, poz. 1020, z późn. zm.), uznano, iż nie jest uzasadnione określanie w informatorze wykazu tekstów literackich, których znajomość jest wymagana na egzaminie maturalnym.
Egzamin praktyczny
W dodanym § 133a rozporządzenia określa się, iż dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na dwa miesiące przed terminem etapu praktycznego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe będzie zamieszczał na stronie internetowej CKE informację o materiałach i przyborach pomocniczych, z których zdający mogą korzystać podczas etapu praktycznego egzaminu zawodowego. Do sali egzaminacyjnej, w której przeprowadzany jest etap praktyczny egzaminu zdający nie będzie mógł wnosić materiałów i przyborów niewymienionych w informacji.
Naruszenie przesyłki
Rozporządzenie zmieniające doprecyzowało postępowanie w sytuacji, gdy przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego stwierdzi, że przesyłka zawierająca materiały egzaminacyjne została naruszona. W takim wypadku sposób dalszego postępowania ustala dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej. Unormowania takiego nie było w dotychczasowych przepisach.
Tomasz Biegański