Psychologowie pod lupą Rzecznika
Psychologowie pod lupą Rzecznika
Do MPiPS wpłynęło pismo Rzecznika Praw Dziecka (RPD) w sprawie udzielanej dzieciom pomocy psychologicznej. Z kontroli prowadzonych w szkołach i placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz analizy napływających do Rzecznika skarg wynika, iż coraz większym problemem jest niedostateczna jakość usług świadczonych przez udzielających tego rodzaju pomocy. RPD upatruje przyczyn takiego stanu rzeczy w niewystarczających kompetencjach osób wykonujących zawód psychologa.
Rzecznik zwraca uwagę na fakt, iż obecnie pracę psychologa podjąć może każdy, kto ukończył wyższe studia magisterskie na kierunku psychologia. Każda ze wspomnianych osób może też otworzyć gabinet psychologiczny, co nie zawsze, zdaniem RPD, odbywa się z korzyścią dla korzystających z porad psychologa dzieci. Zdarza się im bowiem mieć styczność z osobami niekompetentnymi, których działania nie mogą zostać w żaden sposób zaskarżone.
Jak wskazuje RPD, takim sytuacjom zapobiec miało wprowadzenie ustawy z dn. 08.06.2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz.U. Nr 73, poz. 763, z późn. zm.). W myśl art. 7 tejże ustawy prawo wykonywania zawodu psychologa powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 przedmiotowej ustawy na listę psychologów wpisuje się osobę, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) uzyskała w polskiej uczelni dyplom magistra psychologii lub uzyskała za granicą wykształcenie uznane za równorzędne w Rzeczypospolitej Polskiej,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) włada językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania zawodu psychologa,
4) odbyła podyplomowy staż zawodowy, pod merytorycznym nadzorem psychologa posiadającego prawo wykonywania zawodu, który ponosi odpowiedzialność za czynności zawodowe wykonywane przez psychologa-stażystę.
Rzecznik zauważa, że przytoczone unormowania to w rzeczywistości „martwe” przepisy. Jak dotąd nie został utworzony samorząd zawodowy psychologów, nie istnieją zatem organy uprawnione do dokonywania wpisu na listę. Psychologowie nie mogą tym samym uzyskać prawa wykonywania zawodu, legitymują się tylko tytułem zawodowym magistra na kierunku psychologia.
Wymienione unormowania to zresztą nie jedyne zapisy ustawowe, które w praktyce nie są wdrażane. Psychologowie nie odbywają także podyplomowego stażu zawodowego, w trakcie którego odpowiedzialność za działania psychologa-stażysty miałby ponosić doświadczony psycholog-praktyk. Także i to, zdaniem Rzecznika, niekorzystnie wpływa na poziom usług świadczonych przez przedstawicieli omawianej grupy zawodowej. Dlatego też, w piśmie skierowanym do MPiPS zwrócił się on z prośbą o jak najszybsze prawne uregulowanie kwestii odpowiedzialności zawodowej psychologów.
Tomasz Biegański