Wyprawka szkolna 2011 - szczegółowe warunki udzielania pomocy
Wyprawka szkolna 2011 - szczegółowe warunki udzielania pomocy
Rząd przygotował program pomocy uczniom w 2011 r. - "Wyprawka szkolna". Odpowiednia uchwała w tej sprawie (uchwała RM Nr 68/2011) została przyjęta na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 25.05.2011 r. W tym samym dniu wydane zostało rozp. RM w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz.U. Nr 111, poz. 652).
Według szacunkowych danych resortu edukacji w tym roku z pomocy materialnej polegającej na dofinansowaniu zakupu podręczników szkolnych skorzysta blisko 515 tys. uczniów.
„Wyprawka szkolna” na rok 2011/2012 kontynuuje rozwiązania przyjęte w ubiegłorocznej edycji Programu. Na pomoc mogą więc liczyć rodzice uczniów, którzy w nowym roku szkolnym rozpoczynają naukę według nowych podstaw programowych – konieczność zakupu nowych książek, niedostępnych jeszcze na rynku wtórnym, przekracza nieraz możliwości finansowe wielu rodzin. Również i w tym roku pomoc trafi do uczniów niepełnosprawnych – dofinansowany zostanie zakup podręczników do kształcenia ogólnego, w tym specjalnego, dla uczniów niepełnosprawnych.
Uczniowie klas III gimnazjum dostaną nowe podręczniki. Pierwszo- i drugoklasiści mogą już kupić używane
Podobnie jak w roku poprzednim, tak i w zbliżającym się roku szkolnym 2011/2012 pomocą zostaną objęte dwie grupy wiekowe uczniów: najmłodsza – uczniowie klas I–III szkoły podstawowej oraz starsza – uczniowie tych klas, które w nowym roku szkolnym rozpoczną naukę według nowej podstawy programowej. Dlatego dofinansowanie zakupu podręczników otrzymają uczniowie rozpoczynający w roku szkolnym 2011/2012 naukę w klasach:
-
I–III szkoły podstawowej,
-
I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia,
-
III gimnazjum,
-
III ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia,
-
III ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych,
-
VI ogólnokształcącej szkoły baletowej.
Od roku szkolnego 2011/2012 uczniowie klas trzecich: gimnazjum, ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych oraz uczniowie klas szóstych ogólnokształcącej szkoły baletowej będą uczyć się według nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego, określonej w rozp. MEN z dn. 23.12.2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17), a to oznacza, że będą korzystać z nowych podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego. Koszt zaopatrzenia uczniów klas I i II gimnazjum w podręczniki nie będzie już tak wysoki – podręczniki będą bowiem dostępne na rynku wtórnym i będzie można je kupić od uczniów z wyższych roczników.
Wyprawka szkolna także dla uczniów niepełnosprawnych
Kolejna grupa uczniów uprawnionych do pomocy to uczniowie niepełnosprawni – słabo widzący, niesłyszący, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z niepełnosprawnościami sprzężonymi (w przypadku gdy jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność wymieniona wyżej). Wsparcie adresowane jest do uczniów, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. i realizują w roku szkolnym 2011/2012 obowiązek szkolny lub obowiązek nauki w szkołach dla dzieci i młodzieży lub w ogólnokształcących szkołach muzycznych I stopnia, ogólnokształcących szkołach muzycznych II stopnia, ogólnokształcących szkołach sztuk pięknych, ogólnokształcących szkołach baletowych lub liceach plastycznych.
Dofinansowanie obejmie zarówno podręczniki opracowane dla uczniów z konkretnymi niepełnosprawnościami, jak również podręczniki ogólnodostępne. Decyzja w sprawie wyboru podręcznika należy do nauczyciela przedmiotu, zgodnie z art. 22a ust. 1 u.s.o. Nauczyciel może więc korzystać z bogatej oferty edukacyjnej dostępnej na rynku podręczników, bowiem uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niesłyszący, słabo widzący realizują tę samą podstawę programową kształcenia ogólnego co ich pełnosprawni rówieśnicy. Zwrot kosztów zakupu podręczników uczniom niepełnosprawnym zapewni więc wszystkim uczniom, bez względu na stan zdrowia, równe szanse w dostępie do oferty edukacyjnej.
Uczniowie niepełnosprawni uczęszczają m.in. do szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych oraz szkół ponadgimnazjalnych, w tym specjalnych. Szkoły te są prowadzone przez j.s.t. inne niż gmina. Dlatego gmina, na terenie której znajdują się ww. szkoły, musi zwrócić się do organów prowadzących te szkoły o udzielenie informacji o szacunkowej liczbie uczniów uprawnionych do otrzymania pomocy z Programu, uczęszczających do tych szkół. Na podstawie informacji zebranych z poszczególnych gmin wojewoda wskaże liczbę wszystkich uczniów uprawnionych do objęcia Programem, w tym uczniów niepełnosprawnych.
Kogo Program nie obejmuje?
Z pomocy zagwarantowanej w Programie nie mogą skorzystać wymienieni w art. 71d u.s.o.:
-
uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – edukacja tych uczniów opiera się na indywidualnych programach edukacyjnych, opracowanych na podstawie odrębnych przepisów;
-
uczniowie upośledzeni umysłowo w stopniu głębokim – uczniowie ci realizują obowiązek szkolny i obowiązek nauki poprzez udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych (indywidualnych lub zespołowych); dla tej grupy uczniów nie opracowuje się zatem podręczników szkolnych i książek pomocniczych, bowiem ze względu na indywidualne potrzeby edukacyjne uczniów nie jest możliwe przygotowanie jednego uniwersalnego podręcznika, nauczyciele korzystają z różnych opracowań metodycznych, materiałów pomocniczych, kart pracy itp.;
-
uczniowie niewidomi – ta grupa uczniów korzysta z podręczników szkolnych i książek pomocniczych odpowiednio adaptowanych, tj. w systemie Braille’a; dyrektorzy szkół i placówek mogą pobrać wersje elektroniczne tych adaptacji ze strony internetowej MEN.
Dofinansowanie nie obejmuje podręczników dla uczniów szkół policealnych. Z kolei do podręczników przeznaczonych do kształcenia zawodowego i ogólnozawodowego udzielana jest dotacja przedmiotowa.
Kryteria uprawniające do uzyskania pomocy
Dofinansowanie zakupu podręczników przysługuje uczniowi, który:
1) spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) albo
2) nie spełnia ww. kryterium dochodowego (dochód na osobę w rodzinie przekracza 351 zł), ale znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej ze względu na przypadki, o których mowa w art. 7 ww. ustawy albo
3) posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., dla uczniów słabo widzących, niesłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim oraz uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi.
W drugim z ww. przypadków decyzję o przyznaniu dofinansowania podejmuje dyrektor szkoły. W zakresie jego zadań leży szczegółowe rozpoznanie potrzeb na poziomie lokalnym, we współpracy z ośrodkami pomocy społecznej, ustalenie kręgu osób uprawnionych do pomocy i właściwe jej rozdysponowanie. Dyrektor szkoły musi więc wziąć pod uwagę wymienione w art. 7 cyt. ustawy okoliczności, takie jak np.: ubóstwo, sieroctwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, przemoc w rodzinie, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizm lub narkomania, zdarzenia losowe i sytuacje kryzysowe, klęska żywiołowa lub ekologiczna, które stanowią przesłankę do udzielenia pomocy. Podobnie jak w roku poprzednim, liczba uczniów, którzy mogą zostać objęci pomocą w dodatkowym trybie, nie może przekroczyć w danej gminie 10% ogólnej liczby uczniów rozpoczynających naukę w roku szkolnym 2011/2012 w wymienionych wyżej klasach, z wyjątkiem uczniów szkół prowadzonych przez MKiDN. W tych ostatnich obowiązuje taki sam limit.
Zdarza się, że uczniowie spełniają więcej niż jedno z ww. kryteriów uprawniających do uzyskania pomocy. W takim wypadku decyzja w sprawie wyboru kryterium należy do rodziców (prawnych opiekunów, rodziców zastępczych) ucznia. Nie ma ona jednak żadnego wpływu na wysokość pomocy, bo kwoty dofinansowania zostały ustalone na tym samym poziomie bez względu na rodzaj kryterium.
Na jaką pomoc można liczyć?
Na realizację Programu rząd przeznaczy w tym roku 115 mln zł. Środki te zostaną podzielone pomiędzy poszczególne województwa i za pośrednictwem wojewodów przekazane gminom w formie dotacji. Tegoroczne kwoty dofinansowania zostały zwiększone o około 10% dla każdej z grup uczniów ze względu na wzrost stawki VAT na książki w 2011 r. W roku 2011 r. wartość pomocy nie może przekroczyć kwot podanych poniżej w tabeli.
|
KATEGORIA UCZNIÓW
|
KLASY/SZKOŁY |
MAKSYMALNA KWOTA
DOFINANSOWANIA
|
| uczniowie rozpoczynający naukę | I–III szkoły podstawowej | 180 zł |
| I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia | ||
| uczniowie w klasach z nową podstawą programową | III gimnazjum | 325 zł |
| III ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia | ||
| III ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych | ||
| VI ogólnokształcącej szkoły baletowej | ||
| uczniowie niepełnosprawni (słabo widzący, niesłyszący, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z niepełnosprawnościami sprzężonymi), posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego | I–III szkoły podstawowej | 180 zł |
| I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia | ||
| IV–VI szkoły podstawowej | 210 zł | |
| IV–VI ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia | ||
| I–III ogólnokształcącej szkoły baletowej | ||
| zasadnicza szkoła zawodowa | 315 zł | |
| I–III gimnazjum | 325 zł | |
| I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia | ||
| I–III ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych | ||
| IV–VI ogólnokształcącej szkoły baletowej | ||
| szkoła ponadgimnazjalna, z wyłączeniem zasadniczej szkoły zawodowej | 390 zł | |
| IV–VI ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia | ||
| IV–VI ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych | ||
| VII–IX ogólnokształcącej szkoły baletowej | ||
| liceum plastyczne |
Jakie obowiązki ma dyrektor szkoły?
Dyrektor szkoły – zarówno tej prowadzonej przez j.s.t., jak i osobę prawną niebędącą j.s.t. i osobę fizyczną – ma obowiązek sporządzić listę uczniów uprawnionych do otrzymania pomocy i przekazać ją wójtowi gminy (burmistrzowi, prezydentowi miasta) właściwemu ze względu na siedzibę szkoły. Dyrektor szkoły, dla której organem prowadzącym jest resort kultury, taką samą listę przekazuje MKiDN. Po otrzymaniu listy wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) – w przypadku szkół prowadzonych przez j.s.t., osoby prawne niebędące j.s.t. lub osoby fizyczne, i MKiDN – w przypadku szkół prowadzonych przez resort kultury, informuje dyrektorów poszczególnych szkół o liczbie uczniów objętych pomocą na podstawie art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Jak już wyżej wspomniano, liczba uczniów, którym udzielona zostanie pomoc w tym trybie, nie może przekroczyć:
-
w danej gminie – 10% ogólnej liczby uczniów rozpoczynających w tym roku naukę w wymienionych na wstępie klasach poszczególnych szkół,
-
w szkołach prowadzonych przez MKiDN – 10% ogólnej liczby uczniów uczęszczających do wskazanych na wstępie klas szkół prowadzonych przez MKiDN.
Na podstawie informacji o liczbie osób uprawnionych do pomocy w trybie dodatkowym dyrektorzy szkół mogą podjąć decyzję w sprawie przyznania pomocy. Po otrzymaniu od dyrektora szkoły listy uczniów uprawnionych do otrzymania pomocy wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub MKiDN przekazuje środki na dofinansowanie zakupu podręczników na rachunek bankowy szkoły. Dyrektor szkoły dokonuje zwrotu poniesionych kosztów na podstawie przedłożonego przez rodziców uczniów (prawnych opiekunów, rodziców zastępczych) dowodu zakupu podręczników. W przypadku uczniów uczęszczających do szkół prowadzonych przez osoby prawne niebędące j.s.t. lub przez osoby fizyczne koszty poniesione na zakup podręczników zwraca wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na siedzibę szkoły.
Jak udowodnić zakup podręczników?
Pieniądze są wypłacane rodzicom uczniów po przedstawieniu dowodu zakupu podręczników, do wysokości wartości pomocy (patrz powyżej w tabeli). By udowodnić poniesione koszty, należy przedłożyć:
-
w przypadku zakupu indywidualnego – fakturę VAT wystawioną imiennie na ucznia, rodzica (prawnego opiekuna, rodzica zastępczego); dowodem zakupu może być również rachunek, paragon lub oświadczenie o zakupie podręczników;
-
w przypadku zakupu dla grupy uczniów – potwierdzenie zakupu wystawione przez podmiot dokonujący zakupu zawierające takie informacje, jak: imię i nazwisko ucznia, klasa, adres szkoły, wykaz zakupionych podręczników, kwota zakupu, data zakupu i czytelny podpis podmiotu, który dokonał zakupu; podstawą do wystawienia potwierdzenia zakupu jest faktura VAT oraz lista uczniów, którym kupiono podręczniki.
Do oświadczenia o zakupie podręczników należy dołączyć informację o rozliczeniu wydatków tylko w ramach Programu. Nie można więc przedstawić faktury na zakup podręczników finansowanych np. w ramach wydatków ze stypendium szkolnego i jednocześnie oświadczenia o zakupie tych samych podręczników z programu „Wyprawka szkolna”.
Jakie dokumenty należy złożyć?
Pomoc w formie zwrotu kosztów zakupu podręczników udzielana jest na wniosek rodziców (prawnych opiekunów, rodziców zastępczych) ucznia, a także nauczyciela, pracownika socjalnego lub innej osoby, za zgodą przedstawiciela ustawowego lub rodziców zastępczych. Wnioski te należy złożyć do dyrektora szkoły, do której uczeń będzie uczęszczał w roku szkolnym 2011/2012. Termin składania wniosków ustala wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) właściwy dla siedziby szkoły, a w przypadku szkół prowadzonych przez resort kultury – MKiDN. Osoby ubiegające się o wyprawkę szkolną wraz z wnioskiem zobowiązane są przedłożyć zaświadczenie o wysokości dochodów, w uzasadnionych przypadkach zamiast zaświadczenia można dołączyć oświadczenie o wysokości dochodów. Inaczej w przypadku uczniów, których rodziny kwalifikowane są do pomocy w trybie dodatkowym, oraz uczniów niepełnosprawnych – osoby uprawnione zamiast zaświadczenia dołączają odpowiednio:
-
uzasadnienie,
-
kopię orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną.
Ponadto, jeżeli rodzina ucznia korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego lub okresowego, może – zamiast zaświadczenia o wysokości dochodów – przedłożyć zaświadczenie o korzystaniu z ww. świadczeń.
Ważne terminy
Oto terminy realizacji Programu, istotne zarówno dla dyrektorów szkół, jak i uprawnionych do otrzymania pomocy rodzin uczniów:
-
do 15 września 2011 r. – weryfikacja zapotrzebowania na pomoc w postaci dofinansowania do podręczników; przekazanie przez wojewodów i MKiDN zweryfikowanych danych o liczbie uczniów uprawnionych do objęcia Programem;
-
do 20 września 2011 r. – uruchomienie II transzy środków do wysokości zgłoszonych potrzeb, o której właściwych dysponentów części budżetowych i MF poinformuje MEN;
-
do 30 września 2011 r. – występowanie przez właściwych dysponentów części budżetowych do MF o zwiększenie planu wydatków na realizację Programu;
-
do 15 listopada 2011 r. – realizacja zwrotu rodzicom (prawnym opiekunom, rodzicom zastępczym) kosztu zakupu podręczników.
Małgorzata Tabaszewska