Biblioteka Prawa Oświatowego

ZAMÓW DOSTĘP
Przypomnij mi login i hasło
Wyszukiwanie zaawansowane »

Zwolnienia w szkole: jakie kryteria brać pod uwagę?

Zwolnienia w szkole: jakie kryteria brać pod uwagę?

Zwolnienia w szkole: jakie kryteria brać pod uwagę?

Dyrektorzy szkół mają już niewiele czasu na podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielami. Wypowiedzenie muszą oni otrzymać najpóźniej 31 maja. Czy jednym z kryteriów wyboru nauczyciela do zwolnienia w związku z częściową likwidacją szkoły lub zmniejszaniem liczby oddziałów może być najniższa ocena jego pracy oraz trudna sytuacja materialna?

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.01.2005 r. (I PK 159/04, Pr. Pracy 2005/4, s. 32) scharakteryzował kryteria, którymi powinien się kierować dyrektor w razie konieczności zwolnienia nauczyciela z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 KN (częściowa likwidacja szkoły albo zmiany organizacyjne uniemożliwiające dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć).

Powinny być one zatem obiektywne, niedyskryminujące, jasne i czytelne dla zainteresowanych. W pierwszej kolejności powinny one dotyczyć dorobku zawodowego (w grę wchodzą takie czynniki, jak staż pracy, ocena pracy, kwalifikacje formalne i faktyczne), ale mogą się też odnosić do sytuacji materialnej nauczyciela (uwzględnienie stanu rodzinnego, posiadania innych źródeł dochodu, np. emerytury).

Sąd Najwyższy rozstrzyga też w cytowanym uzasadnieniu problem wyboru kryterium w sytuacji, gdy sytuacja zawodowa i rodzinna nauczycieli, których przypadki są rozpatrywane w kontekście doboru do zwolnienia, jest bardzo zbliżona. Zdaniem Sądu należy wówczas uwzględnić dalsze, dodatkowe okoliczności, takie jak chociażby podstawa nawiązania stosunku pracy. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy, jaka przysługuje nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania rozciąga się też na sytuację określoną w art. 20 ust. 1 KN. Tym samym znajduje się on w korzystniejszym położeniu niż nauczyciel zatrudniony na podstawie umowy o pracę (zawartej na czas określony lub nieokreślony).

Jeśli pozostałe kryteria nie pozwalają na dokonanie jednoznacznego wyboru, to właśnie nauczyciel zatrudniony na podstawie umowy o pracę zostanie zwolniony w pierwszej kolejności.


Jak zasygnalizowano powyżej, wśród sugerowanych kryteriów znajdują się też m.in. kwalifikacje zawodowe nauczyciela. Ich porównanie, jako kryteriów doboru do rozwiązania stosunku pracy, wymaga, w opinii Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 10.01.2002 r., I PKN 771/00, OSNP 2002/10, wkładka) uwzględnienia nie tylko formalnego poziomu wykształcenia, ale także praktyki w nauczaniu przedmiotu. W sytuacji gdy konieczność rozwiązania stosunku pracy jest efektem zmniejszenia liczby godzin nauczania danego przedmiotu, dokonując wyboru nauczyciela do zwolnienia, należy w pierwszej kolejności brać pod uwagę okres zatrudnienia poszczególnych osób na stanowisku nauczyciela tegoż przedmiotu. Ogólny czas wykonywania zawodu ma w takiej sytuacji znaczenie drugorzędne.

Tomasz Biegański

Czytaj również