Stołówki bez VAT?
Stołówki bez VAT?
Kwestia opodatkowania podatkiem VAT usługi w postaci sprzedaży posiłków w szkolnej stołówce od dawna była przedmiotem kontrowersji. O problemach, jakie przysparzają regulacje w tym względzie, świadczy mnogość indywidualnych interpretacji dokonanych przez dyrektorów izb skarbowych. Co więcej, w orzecznictwie i praktyce stosowania prawa przez organy podatkowe reprezentowane są dwa, wzajemnie wykluczające się stanowiska.
Przeciwko zwolnieniu od podatku opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. W wyroku z dn. 07.12.2007 r. (I SA/Bk 528/07, niepubl.) Sąd uznał, że obowiązujące w polskim prawie zwolnienie od podatku usług w zakresie edukacji nie dotyczy sprzedaży posiłków przez stołówkę szkolną. Na podobnym stanowisku, w odpowiedzi na poselską interpelację, stanął reprezentujący Ministra Finansów podsekretarz stanu.
Stanowisko to jest sprzeczne z większością indywidualnych interpretacji dokonanych w ostatnich latach przez dyrektorów izb skarbowych. W szeregu interpretacji indywidualnych (np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20.02.2009 r., sygnatura: IPPP1/443-55/09-4/AW; interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 06.07.2010 r., sygnatura: ITPP1/443-378/10/BJ) stwierdzono, że w świetle obowiązujących przepisów zwolnienie od podatku dotyczy wspomnianych usług świadczonych przez stołówki szkolne. Nawet jednak wśród tychże interpretacji napotykamy pewne sprzeczności.
Uczniowie szkoły
Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 24 i 26 ustawy z dn. 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) zwalnia się od podatku m.in.:
-
usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty,
-
usługi świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dn. 20.04.2011 r. (sygnatura: ILPP4/443-99/11-5/ISN) podnosi się, że „umożliwienie uczniom wyżywienia w szkole jest realizacją zadań szkoły, do jakich została powołana, tj. wychowawczej i opiekuńczej, która wchodzi w zakres usługi”. Zdaniem autora interpretacji świadczenie usługi pod postacią wydawania posiłków, w takim zakresie, w jakim dotyczy ono uczniów danej szkoły, powinno być zwolnione od podatku VAT. Z podobnym wnioskiem można się spotkać także w innych interpretacjach.
Pracownicy szkoły
W przypadku ww. kategorii potencjalnych beneficjentów usług świadczonych przez szkolne stołówki brak zgody w kwestii zwolnienia usług od podatku VAT. Większość autorów interpretacji indywidualnych przychyla się do zdania, iż także świadczenie usług na rzecz pracowników szkoły powinno być w tym wypadku objęte zwolnieniem. Odmienne stanowisko zaprezentowane zostało w cytowanej już interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20.04.2011 r. (sygnatura: ILPP4/443-99/11-5/ISN). Zdaniem autora opiekuńcza funkcja szkoły nie obejmuje jej pracowników, nie ma zatem podstaw do zastosowania zwolnienia od podatku.
Uczniowie i pracownicy innych szkół
Na podstawie § 13 ust. 1 pkt 12 nieobowiązującego już rozp. MF z dn. 28.11.2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 212, poz. 1336) zwolnione od podatku były usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi, z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy oraz usług komunikacji miejskiej. Regulacja ta wprawdzie już nie obowiązuje, ale jej kluczowe postanowienia zawarte są w niezmienionym kształcie w rozp. MF z dn. 04.04.2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 73, poz. 392).
W oparciu o wspomniane, uchylone rozp., Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził w interpretacji z dnia 20.02.2009 r. (sygnatura: IPPP1/443-55/09-4/AW), że świadczenie przez szkołę (jako jednostkę budżetową) na rzecz przedszkola (a więc też jednostki budżetowej) usług w zakresie sprzedaży posiłków, z których korzystają dzieci z przedszkola, podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług. W interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12.09.2008 r. czytamy z kolei, iż świadczenie przez szkołę (…) na rzecz innych szkół (…) usług w zakresie sprzedaży posiłków, z których korzystają uczniowie i pracownicy tych szkół, podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług.
Identyfikacja usługi
Przytoczone interpretacje mogą stanowić pewną wskazówkę przy okazji rozważań w przedmiocie opodatkowania usług świadczonych przez szkolne stołówki. Nie należy jednak zapominać, iż interpretacje te dotyczą ściśle określonych stanów faktycznych i stanu prawnego obowiązującego w chwili ich wydania.
Bez względu na stan faktyczny, podstawę do ustalenia prawidłowej stawki podatku VAT stanowi prawidłowa pod względem klasyfikacji statystycznej identyfikacja usług. Dokonuje się jej w oparciu o klasyfikację wprowadzoną rozp. RM z dnia 29.10.2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. Nr 207, poz. 1293). Obowiązek polegający na prawidłowej identyfikacji i zaklasyfikowaniu usługi ciąży na podmiocie świadczącym te usługi.
Dokonując klasyfikacji, warto wystąpić o opinię statystyczną. Wnioski o wydanie opinii można kierować pod adresem Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego. Opinie takie nie są wprawdzie wiążące, rzadko jednak dochodzi do ich kwestionowania przez organy podatkowe. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji braku przejrzystości regulacji w zakresie opodatkowania usług świadczonych przez szkolne stołówki.
Tomasz Biegański