Czy przysługuje urlop dla poratowania zdrowia?
Czy przysługuje urlop dla poratowania zdrowia?
Szkoła zatrudnia nauczyciela na podstawie mianowania, który legitymuje się następującym stażem pracy:
- od 01.09.1973 do 03.06.1978 – Technikum Mechanizacji Rolnictwa,
- od 25.02.1974 do 06.02.1983 – Gospodarstwo Rolne w charakterze domownika (zaświadczenie z Urzędu Gminy),
- od 24.04.1979 do 06.04.1981 – czynna służba wojskowa,
- od 07.04.1981 do 06.02.1983 – Gospodarstwo Rolne w charakterze domownika (zaświadczenie z Urzędu Gminy),
- od 07.02.1983 do 30.06.1983 – praca w szkole jako nauczyciel,
- od 01.09.1982 do nadal – praca w szkole jako nauczyciel.
Do stażu pracy i przysługującego dodatku stażowego zaliczono cały okres pracy w oświacie z pominięciem pracy w gospodarstwie rolnym. Szkoła dysponuje ustną informacją, pozyskaną od pracownika, że ZUS zaliczył okres pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego, nie dysponujemy jednak żadnym dokumentem w tym zakresie.
Czy w opisanym wyżej przypadku ma zastosowanie art. 73 ust. 2 KN, zgodnie z którym „nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne”? Czy nauczycielowi, o którym mowa, można udzielić urlopu dla poratowania zdrowia, a jeżeli tak, czy istnieje konieczność ograniczenia czasu jego trwania?
Odpowiedź
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 2 KN „nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne”.
W tym miejscu warto podkreślić, że pojęcie nabycia prawa do emerytury zostało użyte w takim znaczeniu, w jakim jest ono rozumiane w przepisach regulujących świadczenia emerytalno-rentowe. Nie jest ono równoznaczne z przejściem na emeryturę czy też zamiarem skorzystania z tego świadczenia, wyrażającym się w złożeniu stosownego wniosku. Oznacza to w praktyce, iż nabycie prawa do emerytury następuje z chwilą spełnienia ostatniego z wymaganych warunków. Jednocześnie przepisy art. 24 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), określają wiek emerytalny kobiet i mężczyzn, wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. Jednakże osiągnięcie tego wieku nie zawsze jest warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury. Wiele przepisów określa warunki wystarczające do nabycia prawa do emerytury przez osoby, które nie osiągnęły tego wieku. Takim przepisem szczególnym jest art. 88 ust. 1 KN. Zasady skracania urlopu dla poratowania zdrowia określone w art. 73 ust. 1 KN dotyczą nauczycieli spełniających warunki ustawowe, od których przepisy uzależniają nabycie prawa do emerytury. Zatem okres trwania urlopu dla poratowania zdrowia jest ograniczony datą nabycia przez nauczyciela uprawnień emerytalnych.
Po podliczeniu stażu pracy – w oparciu o przedstawiony w pytaniu stan faktyczny – z pominięciem okresu pracy w gospodarstwie rolnym, nauczyciel ten legitymuje się już 34 letnim stażem pracy. Nie znamy jednakże wieku tej osoby. Wobec tego można przyjąć domniemanie, iż osoba ta nabyła już uprawnienia emerytalne i oznacza to w praktyce brak możliwości skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia. Przedmiotowy przepis dotyczy tylko sytuacji, gdy nauczycielowi brakuje do nabycia prawa do emerytury mniej niż 1 rok pracy.
Mając powyższe na uwadze, jak również stan faktyczny zawarty w pytaniu, należy przyjąć, iż brak jest podstaw prawnych do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 73 ust. 2 KN.
Odpowiedzi udzielił
Paweł Nowak
Specjalista z zakresu prawa pracy i prawa oświatowego
