Nawiązanie stosunku pracy na urlopie macierzyńskim
Nawiązanie stosunku pracy na urlopie macierzyńskim
Nauczycielka jest zatrudniona w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć od 01.09.2008 r. do 31.08.2009 r. Nauczycielka odbywa staż na nauczyciela kontraktowego. Obecnie nauczycielka ta jest w ciąży, a przewidywany termin porodu przypada na 20.08.2009 r. Jeśli poród przypadnie w tym terminie, zasiłek macierzyński do końca sierpnia 2009 r. wypłaci szkoła. Jeśli natomiast poród odbędzie się we wrześniu, umowa o pracę przedłuży się do dnia porodu. Mam w związku z tym pytanie, czy dyrektor szkoły może z nauczycielką, która przebywa na urlopie macierzyńskim, nawiązać stosunek pracy i zatrudnić ją od nowego roku szkolnego? Jeśli tak, to czy szkoła będzie wypłacać zasiłek macierzyński?
Odpowiedź
Naszym zdaniem nie ma przeszkód prawnych, które uniemożliwiałyby nawiązanie umowy o pracę z nauczycielką, która przebywa na urlopie macierzyńskim. Podjęcia takiej czynności prawnej nie zakazują ani przepisy Karty Nauczyciela, ani postanowienia Kodeksu pracy. W opisanym przypadku wszystko uzależnione jest od tego, czy nauczycielka uzyska stopień nauczyciela kontraktowego, czy nie. Przepisy Karty Nauczyciela nie wskazują, że stosunek pracy musi zostać nawiązany z dniem 1 września danego roku, z wyjątkiem przypadku, w którym zatrudniany jest nauczyciel stażysta (art. 10 ust. 2 KN), ponieważ z takim nauczycielem stosunek pracy nawiązuje się na okres roku szkolnego, co oznacza, że jest to czas od 01.09. danego roku do 31.08. roku następnego.
Z nauczycielem kontraktowym stosunek pracy nawiązuje się na czas nieokreślony na podstawie umowy. Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy dozwalają na zawarcie w umowie o pracę terminu nawiązania stosunku pracy. Oznacza to zatem, że termin podpisania umowy nie jest tożsamy z terminem nawiązania stosunku pracy. Sięgając do postanowień art. 26 k.p., można przeczytać, że stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono, w dniu zawarcia umowy. Z powołanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że umowa o pracę może zostać zawarta wcześniej, tj. zanim nawiązany zostanie stosunek pracy. Z kolei w przepisach Karty Nauczyciela nie jest nigdzie zastrzeżone – z wyjątkiem wskazanego uprzednio art. 10 ust. 2 – że nawiązanie stosunku pracy musi nastąpić z dniem 1 września danego roku. Warto również w tej materii sięgnąć do postanowień art. 13 KN, w którym określone jest, że stosunek pracy na podstawie mianowania nawiązuje się z dniem określonym w akcie mianowania, a jeżeli tego dnia nie określono, to z dniem dostarczenia tego aktu. Akt mianowania – w przeciwieństwie do umowy o pracę – jest jednostronną czynnością prawną i w tym przypadku podmiot mianujący określa termin rozpoczęcia pracy. W ramach umowy o pracę strony wspólnie mogą określić termin rozpoczęcia pracy, sama umowa natomiast może zostać zawarta znacznie wcześniej. Nie ma też przeciwwskazań do zawarcia umowy z tym samym pracodawcą w okresie urlopu macierzyńskiego, z tym zastrzeżeniem, że termin nawiązania stosunku pracy (rozpoczęcia rzeczywistego świadczenia pracy) przypada po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Warto również zaznaczyć, że zarówno akt mianowania, jak i umowa o pracę powinny wskazywać termin rozpoczęcia pracy (art. 14 ust. 1 pkt 2 KN).
Reasumując, kluczowe znaczenie ma fakt, czy nauczycielka uzyska stopień nauczyciela kontraktowego, gdyż wówczas możliwe będzie zawarcie umowy o pracę z dniem 01.09.2009 r. i określenie terminu rozpoczęcia pracy na dzień następujący po dniu, w którym zakończy się urlop macierzyński. Nauczycielka pozostawać będzie w zatrudnieniu, natomiast ze względu na przebywanie na urlopie macierzyńskim nie będzie świadczyć pracy (nie nastąpi nawiązanie stosunku pracy).
sierpień 2009
