Wynagrodzenie nauczyciela za opiekę sprawowaną w czasie wycieczki szkolnej
Wynagrodzenie nauczyciela za opiekę sprawowaną w czasie wycieczki szkolnej
Czy dyrektor szkoły powinien zapłacić nauczycielowi za opiekę sprawowaną nad uczniami podczas trwającej 3 dni wycieczki szkolnej, która odbyła się w środku tygodnia? Jakie przepisy regulują wynagradzanie nauczycieli za wykonywanie obowiązków opiekuna wycieczki?
Odpowiedź
Sprawa wynagrodzenia nauczyciela za opiekę sprawowaną nad uczniami w czasie wycieczki szkolnej jest jedną z tych materii, których przepisy prawa oświatowego nie regulują w sposób precyzyjny. Unormowania KN określają bowiem zasady wynagradzania nauczyciela za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze, opiekuńcze prowadzone w warunkach szkolnych, nie zawierają natomiast innych, szczególnych rozwiązań dotyczących wynagradzania i rozliczania czasu pracy nauczycieli sprawujących funkcje opiekunów podczas wycieczek szkolnych.
Ramy prawne dla aktywności placówek oświatowych w zakresie organizowania wycieczek i dłuższych wyjazdów szkolnych określa rozp. MENiS z dn. 08.11.2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. Nr 135, poz. 1516), które precyzuje, jakie formy krajoznawstwa i turystyki szkoła może organizować dla uczniów (m.in. wycieczki krajoznawczo-turystyczne – § 4 pkt 2 tego rozp.). Organizacja wycieczek klasowych i wyjazdów (np. zielonych szkół, obozów itp.) jest zadaniem statutowym szkoły, z kolei 40-godzinna tygodniowa norma czasu pracy nauczyciela obejmuje nie tylko pensum dydaktyczne, ale również inne czynności i zajęcia wynikające z zadań statutowych szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem zajęć opiekuńczych i wychowawczych wynikających z potrzeb i zainteresowań uczniów. Dlatego też do obowiązków dydaktyczno-wychowawczych i opiekuńczych realizowanych przez nauczycieli poza szkołą w ramach kilkudniowych wyjazdów stosuje się przepisy KN dotyczące czasu pracy nauczycieli – 40-godzinny 5-dniowy tydzień pracy.
Z kolei wśród składników uposażenia nauczyciela (art. 30 ust. 1 KN) nie przewidziano odrębnej kategorii wynagrodzenia w postaci wynagrodzenia za udział nauczycieli w wycieczkach szkolnych w charakterze opiekunów. Wskazany przepis enumeratywnie określa przysługujące nauczycielowi składniki wynagrodzenia (płaca zasadnicza, dodatki – stażowy, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe oraz godziny doraźnych zastępstw, a także nagrody i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z ZFŚS i dodatków socjalnych określonych w art. 54 KN).
Przepisy KN nie upoważniają organów prowadzących szkołę do ustanawiania w regulaminie wynagradzania nauczycieli innych materii, za które przysługuje wynagrodzenie, ponad te, które zostały już określone w art. 30 ust. 1 KN. Udział nauczyciela w wycieczce szkolnej w dniach, które są dla niego dniami pracy, należałoby traktować jako inne czynności i zajęcia wynikające z zadań statutowych szkoły, realizowane w ramach obowiązującego nauczyciela 40-godzinnego tygodnia pracy. W takim przypadku organizator wycieczki powinien zapewnić taką liczbę nauczycieli opiekunów (bądź innych osób sprawujących funkcję opiekuna uczniów, np. rodziców), aby normy czasu pracy nauczycieli (opiekunów) nie były przekraczane.
Jeśli nauczyciel sprawuje opiekę nad uczniami także w dniach, które są dla niego dniami wolnymi od pracy, zastosowanie ma przepis art. 42c ust. 3 KN, zgodnie z którym za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, wykonywane w dniu wolnym od pracy, nauczyciel otrzymuje inny dzień wolny od pracy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach zamiast dnia wolnego odrębne wynagrodzenie za każdą godzinę pracy obliczane jak za godzinę ponadwymiarową. Wynika to z § 10 rozp. MENiS z dn. 31.01.2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz.U. Nr 22, poz. 181, z późn. zm.).
lipiec 2009
