Czy uczeń pełnoletni sam może usprawiedliwić nieobecność w szkole?
Czy uczeń pełnoletni sam może usprawiedliwić nieobecność w szkole?
Jak powinni usprawiedliwiać swoje nieobecności uczniowie pełnoletni? Czy mogą to robić sami? Czy rodzic musi na samodzielne usprawiedliwianie się przez ucznia wyrazić zgodę? Czy może sprzeciwić się samodzielnym usprawiedliwieniom?
Odpowiedź
Na wstępie należy podkreślić, iż ustawa o systemie oświaty nie zawiera przepisów szczegółowo regulujących zasady usprawiedliwiania nieobecności uczniów w szkole. Ten zakres spraw powinien być uregulowany w statucie szkoły, który zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy powinien określać m.in. prawa i obowiązki uczniów. Uczeń pełnoletni to osoba, która ukończyła 18 lat i zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego posiada – co do zasady – pełną zdolność do czynności prawnych, a więc zdolność do dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych, czyli do przyjmowania i składania oświadczeń woli. Tak stanowią przepisy prawa. W związku z powyższym uczeń pełnoletni może sam złożyć oświadczenie o przyczynach nieobecności na zajęciach szkolnych i z prawnego punktu widzenia nie jest wymagana zgoda rodziców (prawnych opiekunów) przy składaniu takiego oświadczenia. Co więcej, rodzice nie mogą przeciwstawić się złożonemu przez pełnoletniego ucznia oświadczenia woli, w tym przypadku oświadczenia o jego nieobecności w szkole. Jednakże warto pamiętać o tym, że takowe oświadczenie ucznia podlega ocenie nauczyciela co do okoliczności podanych jako powód nieobecności w szkole. Oceny takiej nauczyciel dokonuje zgodnie ze statutem szkoły, w oparciu o doświadczenie zawodowe i życiowe oraz znajomość sytuacji ucznia. Więc pomimo faktu, iż pełnoletni uczeń jest uprawniony do złożenia oświadczenia o swojej nieobecności w szkole, to jednak podlega ono weryfikacji przez nauczyciela, który powinien zareagować w sytuacjach tego wymagających. Chodzi tutaj przede wszystkim o przypadki bezzasadnego stosowania przez ucznia takich oświadczeń. Należy przypomnieć, że zasady usprawiedliwiania nieobecności ucznia na zajęciach szkolnych nie są tylko kwestią organizacyjną i porządkową. Stanowią bowiem element procesu wychowawczego realizowanego przez szkołę względem wszystkich uczniów, także tych pełnoletnich. Wychowanie w szkole obejmuje również wdrożenie ucznia do sumiennego wywiązywania się z obowiązków, eliminowanie przypadków uchylania się ucznia od ich wykonywania z błahych powodów, odpowiedzialność za składane oświadczenia. Jest to bardzo istotne, bowiem dla ucznia ukończony 18 rok życia jest wyrazem prawnej dojrzałości, która (jak życie pokazuje) często nie idzie w parze z dojrzałością emocjonalną, odpowiedzialnością za własne czyny.
Paweł Nowak
specjalista z zakresu prawa pracy i prawa oświatowego
