Reklamy na stronie internetowej szkoły
Reklamy na stronie internetowej szkoły
Czy na stronie internetowej szkoły można umieszczać reklamy?
Odpowiedź
Odpowiedź na to pytanie wymaga dłuższego wywodu. Przyjmijmy jako wstępne założenie, lecz jeszcze nie odpowiedź, że nie ma przeszkód w umieszczaniu reklam na stronie internetowej szkoły. Nie oznacza to jednocześnie, że dochody z tych reklam, bo zapewne one są przyczyną zainteresowania autora pytania, mogą być przeznaczone na finansowanie działalności szkoły. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 79 ustawy o systemie oświaty szkoły są prowadzone w formie organizacyjno-prawnej jednostki budżetowej. Odnosząc się z kolei do art. 11 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Innymi słowy, jeżeli nawet uznać, że szkoła może umieszczać reklamy na swojej stronie internetowej, to dochody uzyskane z tego tytułu muszą być odprowadzone na rzecz budżetu organu prowadzącego – np. właściwej gminy, a nie przeznaczone na własne finansowanie.
Istnieje jednak pewne wyjście z tej sytuacji, pod postacią regulacji zawartej w art. 223 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie oświaty gromadzą na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, pochodzące w szczególności:
1) ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;
2) z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej.
Zgodnie z kolei z ust. 2 tej regulacji organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi w szczególności:
1) jednostki budżetowe, które gromadzą dochody;
2) źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku;
3) przeznaczenie dochodów, z tym że dochody wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych;
4) sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowanych, dokonywania zmian w tym planie oraz ich zatwierdzania.
Przytoczony przepis wprowadza w praktyce istotny wyjątek od zasady przewidzianej w art. 11 ustawy o finansach, zgodnie z którą jednostki budżetowe w pełni odprowadzają uzyskane przychody bezpośrednio do właściwego budżetu. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa zatem nie tylko przeznaczenie dodatkowych dochodów szkoły, lecz również wskazuje, z jakich źródeł mogą być owe dochody pozyskiwane. Jeżeli więc uznać, że na stronie internetowej szkoły można umieścić reklamy i pobierać z tego tytułu opłaty, to aby szkoła mogła z uzyskanych w ten sposób środków skorzystać na własne potrzeby, musiałby zgodzić się na to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (właściwa rada). Ponadto w uchwale rady musiałyby zostać nie tylko uwzględnione wpływy z reklam jako gromadzone na rachunku wskazanej imiennie szkoły, lecz rada musiałaby w takim razie wskazać przeznaczenie tych dochodów, z tym zastrzeżeniem poczynionym w ustawie o finansach, że dochody te nie mogłyby być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych.
Bliższa analiza przytoczonych przepisów zdaje się jednak przemawiać za tezą o niedopuszczalności umieszczania reklam na stronie szkoły. Należy tu bowiem zwrócić uwagę na przytoczone wyżej wyliczenie z art. 223 ustawy o finansach. Przypomnijmy, że zgodnie z tym przepisem na wydzielonym rachunku są prowadzone dochody pochodzące w szczególności:
1) ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;
2) z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej.
Przede wszystkim, użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" oznacza, że nie mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym, a na wydzielonym rachunku mogą być gromadzone również dochody z innych, niewymienionych źródeł. Przykładowe wyliczenie zostało zamieszczone jednak umieszczone przez ustawodawcę w przywołanym przepisie celowo, bowiem ma za zadanie wskazanie charakteru dochodów, jakie mogą być umieszczane na wydzielonym rachunku. Dochody te łączy jedna cecha – ich jednorazowy charakter. Rozszerzając zatem katalog dochodów, które można umieszczać na wydzielonym rachunku, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego musi zadbać o to, aby owe dodatkowe dochody również odpowiadały swoim charakterem dochodom wymienionym w art. 223 jako przykładowe wyliczenie. Tylko bowiem uznanie, że dochody gromadzone na wydzielonym rachunku powinny mieć jednorazowy (wyjątkowy) charakter nie narusza zasady wyrażonej w art. 11 ustawy o finansach, zgodnie z którym jednostki budżetowe (w tym szkoły) pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Co prawda art. 223 wprowadza od owej zasady wyjątek, lecz podlegający ściśle określonym regułom – zatem nie sposób uznać, że na wydzielonym rachunku można gromadzić dochody o charakterze stałym, bowiem wówczas jednostka budżetowa uzyskiwałaby możliwość działalności ze środków własnych, co oznaczałoby naruszenie wspomnianego art. 11 ustawy o finansach. Tymczasem dochody z reklam ewidentnie charakteryzują się stałym charakterem – nie są jednorazowe, lecz wpływy z nich są rozciągnięte w czasie, więc uznać należy, że przepis art. 223 ustawy o finansach w praktyce wyklucza możliwość ich gromadzenia na wydzielonym rachunku.
Za przytoczoną interpretacją przemawia również treść art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, stosownie do którego dochody gromadzone na wydzielonym rachunku nie mogą być przeznaczane na finansowanie wynagrodzeń osobowych. Ratio legis tego przepisu jest jasne – wypłata wynagrodzeń pracowników jednostki oświatowej musi mieć zapewnione stabilne finansowanie. Ustawodawca uznał więc, że wynagrodzenia osobowe nie mogą być finansowane ze środków zgromadzonych na wydzielonym rachunku właśnie ze względu na fakt, iż gromadzone są na nim środki pochodzące z dochodów mających charakter wyjątkowy. Przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą na wydzielonym rachunku dochodów mogą być gromadzone środki pochodzące z dochodów o charakterze stałym powodowałoby, że nie istniałyby przeciwwskazania dla wypłaty wynagrodzeń właśnie z tego rachunku. Tymczasem wynagrodzenia podlegają ściśle wspomnianej wyżej zasadzie wynikającej z art. 11 ustawy o finansach publicznych, czyli mogą być finansowane wyłącznie z budżetu organu prowadzącego.
Dodać tu również należy, że przeciwko możliwości umieszczania reklam na stronie szkoły przemawia również treść art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej (t. jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236), zgodnie z którym gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Umieszczanie reklam na stronie szkoły nie mieści się więc w definicji tego przepisu, nie służy bowiem zaspokajaniu potrzeb ludności, lecz jest elementem finansowania jednostki budżetowej.
Konkludując – umieszczanie reklam na stronie szkoły uznać należy za niedopuszczalne.
Michał Łyszczarz
specjalista z zakresu prawa oświatowego
