Odmowa przyjęcia ucznia do szkoły specjalnej
Odmowa przyjęcia ucznia do szkoły specjalnej
.jpg)
Szkoła jest placówką kształcenia specjalnego dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym. Można zapisać do niej ucznia jedynie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z poradni psychologiczno-pedagogicznej, na wniosek rodzica. Uczeń taki musi dostać skierowanie od swojej gminy. Tu natrafiliśmy na problem. Jesteśmy miastem na prawach powiatu (dawne miasto wojewódzkie). Za granicami miasta jest już inna gmina. Starosta tejże gminy zaczął w tym roku szkolnym odmawiać skierowania dziecka do naszej szkoły (choć u nas jest miejsce) - kieruje uczniów do szkoły prowadzonej przez starostwo. Rodzice, aby dojechać do ich szkoły, muszą przejechać przez nasze miasto. Czy starosta ma prawo odmówić rodzicowi zapisania dziecka do wybranej przez niego placówki? Czy nie jest tak, że to rodzic jako opiekun prawny ma prawo do wyboru szkoły dla swojego dziecka?
Odpowiedź
Treść art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi, iż „kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5”. Dalej stwierdza, iż „starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem ust. 5a. Jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół. Jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 5, odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka”.
W związku z ww. regulacjami, jeżeli rodzice pojawiają się w szkole lub w przedszkolu z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, to w zasadzie dyrektor nie ma podstaw, aby odmówić przyjęcia ich dziecka do kierowanej przez siebie jednostki. Może to zrobić tylko w jednym wypadku – jeżeli udowodni, że rzeczywiście ta szkoła (przedszkole) nie jest „odpowiednia ze względu na rodzaj niepełnosprawności”. Nawet jednak w takim przypadku nie może po prostu odesłać interesantów z kwitkiem. Sprawa umieszczenia dziecka w „odpowiednim” przedszkolu czy też w „odpowiedniej” szkole należy do zadań urzędników: czy to gminy (w przypadku przedszkoli integracyjnych i specjalnych oraz szkół podstawowych i gimnazjów integracyjnych i z oddziałami integracyjnymi oraz specjalnymi), czy to powiatu (w przypadku szkół podstawowych i gimnazjów specjalnych oraz wszelkich szkół ponadgimnazjalnych). Dlatego jeżeli dyrektor próbuje odmawiać i odsyłać gdzie indziej, powołując się na obiektywną niemożliwość zapewnienia dziecku należytej opieki zgodnie z treścią orzeczenia, należy poprzez wskazanie ww. podstawy prawnej wyjaśnić, że to jego obowiązkiem jest wystąpić do swojego organu prowadzącego o pilne skierowanie do odpowiedniej placówki – ale tylko takiej, jaka jest zalecona w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Zatem jeśli gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania takiego dziecka ma możliwość zapewnienia mu określonego orzeczeniem rodzaju kształcenia, tj. poprzez fakt jego realizacji w posiadanej na terenie działania tejże gminy stosownej placówki, nie może, co do zasady, w myśl ww. przepisów odmówić zapisania dziecka do tej placówki.
Paweł Nowak
specjalista z zakresu prawa pracy i prawa oświatowego
