Jak utworzyć i prowadzić punkt przedszkolny?
Jak utworzyć i prowadzić punkt przedszkolny?
Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego chce prowadzić inne formy wychowania przedszkolnego-punkty przedszkolne czynne 4 godziny dziennie. Nasze pytanie brzmi: Jakie uchwały musi podjąć rada gminy, kto zatrudnia nauczyciela w takim punkcie, czy musi być zatrudniona pomoc nauczyciela? Jak obliczyć wysokość dotacji do takiego punktu przedszkolnego? Chcielibyśmy jeszcze wiedzieć, jak przedstawiałaby się sytuacja, gdyby taki punkt przedszkolny chciała prowadzić osoba fizyczna.
Odpowiedź
Stosownie do treści art. 14a ust. 7 ustawy z dn. 07.091991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) „Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje innych form wychowania przedszkolnego, warunki tworzenia i organizowania tych form wychowania przedszkolnego oraz sposób ich działania, uwzględniając w szczególności konieczność dostosowania form wychowania przedszkolnego do sytuacji i potrzeb lokalnych, minimalny dzienny wymiar godzin zajęć, w których realizowana jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego, a także możliwość prowadzenia zajęć tylko w niektóre dni tygodnia”. Z kolei w myśl § 1 rozp. MEN z dn. 27.05.2009 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz.U. z 2009 r. Nr 83, poz. 693) „wychowanie przedszkolne może być prowadzone w następujących, innych niż przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, formach: punktach przedszkolnych, zwanych dalej "punktami", w których zajęcia są prowadzone przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący; zespołach wychowania przedszkolnego, zwanych dalej "zespołami", w których zajęcia są prowadzone przez cały rok szkolny w niektóre dni tygodnia, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący”.
Prowadzenie przedszkoli to zadanie własne gminy, finansowane z jej budżetu. Zatem aby funkcjonowało, rada gminy musi podjąć stosowną uchwałę w tym zakresie tj. uchwałę w sprawie utworzenia punktu przedszkolnego. Jest akt prawa miejscowego, na mocy którego ma prawo powstać punkt przedszkolny. Natomiast organizację punktu przedszkolnego winien regulować załącznik do tej uchwały określający m.in. cel i zadania punktu, warunki przyjmowania dzieci na zajęcia w punkcie, zakres zadań nauczyciela prowadzącego zajęcia itp.
W punkcie przedszkolnym nauczycieli zatrudnia dyrektor, na mocy upoważnienia organu prowadzącego, który w swojej kompetencji ma uprawnienie do podejmowania m.in. spraw z zakresu prawa pracy. Nie ma przeszkód prawnych, aby do punktu przedszkolnego zostali zatrudnieni tzw. pracownicy obsługi. Wydaje się, iż o fakcie zatrudnienia tzw. pomocy nauczyciela zadecydują konkretne przesłanki występujące w danym punkcie przedszkolnym. Ustawa o systemie oświaty gwarantuje każdej osobie fizycznej i osobie prawnej otrzymanie dotacji z budżetu gminy na działalność prowadzonego przez siebie punktu lub zespołu wychowania przedszkolnego. Niestety przepisy nie ustalają konkretnych stawek dotacji, jakie w ramach dotowania przedszkoli przysługiwałyby na jedno dziecko. Ustawa posługuje się sformułowaniem: „dotacja w wysokości – nie niższej niż”. Oznacza to, że określenie wysokości wypłacanej dotacji należy do kompetencji rady gminy. Wartość ta nie może być jednak niższa niż wskazana w ustawie. Górna granica wypłacanej dotacji nie jest określona i zależy wyłącznie od możliwości finansowych danej jednostki samorządu terytorialnego. Wysokość należnej dotacji musi być jednak jednoznacznie określona w uchwale. Stawki dotacji dla „małych przedszkoli” ustalane są procentowo: odpowiednio - 50% kosztów ponoszonych na rzecz przedszkoli samorządowych w przeliczeniu na jednego ucznia dla publicznych punktów i zespołów i 40% – dla niepublicznych punktów i zespołów.
Osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Prowadzenie niepublicznych zespołów wychowania przedszkolnego lub punktu przedszkolnego wymaga uzyskania odpowiedniego wpisu do ewidencji, z tym że zgłoszenie zamiast statutu powinno zawierać projekt organizacji wychowania przedszkolnego, które ma być realizowane w danej formie. W przypadku gdy osoba już prowadzi niepubliczne przedszkole lub niepubliczną szkołę podstawową, wprowadzenie innych form wychowania przedszkolnego wymaga dokonania zmiany we wpisie do ewidencji odpowiednio przedszkola lub szkoły podstawowej, z tym że zgłoszenie zamiast zmiany statutu powinno zawierać projekt organizacji wychowania przedszkolnego, które ma być realizowane w danej formie. Ponadto warto podkreślić, iż podmioty, w tym osoby fizyczne, zainteresowane powołaniem przedszkola niepublicznego powinny przede wszystkim posiadać odpowiedni lokal, zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki dzieciom i pracownikom przebywającym na jego terenie. Podobnie jak w przypadku przedszkola publicznego, wymagane są opinie powiatowego inspektora sanitarnego, powiatowego komendanta Państwowej Straży Pożarnej oraz architekta, a także spełnienie podobnych wymogów lokalowych, bezpieczeństwa, higieny i wyposażenia. Dyrektor przedszkola niepublicznego, jak również nauczyciele w nim pracujący, muszą spełniać odpowiednie wymogi ustawy – Karta Nauczyciela. Z tymi rygorami ściśle wiąże się informacja, że przedszkola niepubliczne są zobowiązane realizować podstawy programowe wychowania przedszkolnego. Na prowadzenie przedszkola niepublicznego nie trzeba uzyskać żadnego zezwolenia, wymaga się jednak – jak już była o tym mowa wcześniej – zgłoszenia go do ewidencji prowadzonej przez urząd gminy. Zgłoszenie to powinno zawierać: oznaczenie podmiotu, który chce prowadzić przedszkole niepubliczne, określenie rodzaju przedszkola oraz datę rozpoczęcia jego działalności, statut przedszkola, wskazanie siedziby przedszkola i warunków lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki osobom w nim przebywającym, informacje potwierdzające kwalifikacje nauczycieli i dyrektora. Cechą charakterystyczną zgłoszenia jest, że gmina nie wydaje w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, a jedynie zaświadczenie o wpisie do ewidencji, informując o tym fakcie Kuratorium Oświaty.
Odpowiedzi udzielił
Paweł Nowak
Specjalista z zakresu prawa pracy i prawa oświatowego
